Het is het jaargetijde van de gladheid. Zodra de temperaturen rond of onder nul komen wordt u gewaarschuwd voor gladheid als daar reden toe is. Gladheid kan verschillende oorzaken hebben. Hieronder staat een overzicht van gladheidsvormen die door een meteoroloog gehanteerd worden.

Gladheid door neerslag
Door sneeuw of ijzel kan het behoorlijk glad worden. Daarnaast kan sneeuw ook nog voor zichtbeperking zorgen waardoor het extra lastig in het verkeer kan zijn. Het voordeel van sneeuw is dat het zichtbaar is waardoor u direct gealarmeerd wordt. IJzel daarentegen is veel verraderlijker. Het lijkt gewoon te regenen maar op de grond verandert het water direct in ijs. IJzel kan optreden bij temperaturen boven nul en onder nul. In het geval dat de temperatuur boven nul is valt er onderkoelde regen. Dit is water met een temperatuur onder nul. Zodra het in aanraking komt met een koud oppervlak bevriest het.

Ook mist kan tot gladheid leiden wanneer het wegdek onder 0 is en de mist kan aanvriezen. Het proces is vergelijkbaar als bij neerslag.

Rijpafzetting
Rijpafzetting kan eveneens tot gladheid leiden. Rijpafzetting treedt op wanneer waterdamp direct bevriest op het aardoppervlak. Het wordt dus niet eerst vloeibaar. Dit heet met een duur woord sublimatie. Deze vorm van gladheid ontstaat meestal wanneer het helder is en er sterke afkoeling optreedt in de nacht. Een ander mogelijkheid is dat er vochtige lucht langs een bevroren bodem strijkt waardoor rijp ontstaat. Sublimatie ontstaat vooral bij een ruw oppervlak (gras) maar kan ook op voetpaden of wegen voorkomen.

Gladheid door bevriezing
Wanneer wegen vochtig zijn en het 's nachts gaat vriezen kan er gladheid ontstaan door bevriezing. Ook deze vorm komt het meeste voor in heldere nachten als het sterk afkoelt. Soms is de aanvoer van koude lucht de oorzaak. Die lucht moet dan wel een temperatuur onder nul hebben waardoor het oppervlak kan afkoelen tot onder nul.

Gladheid door opvriezing
Hoewel de gevolgen hetzelfde zijn als bij bevriezing gaat er wel een ander proces vooraf aan gladheid door opvriezing. Opvriezing treedt namelijk op wanneer de luchttemperatuur boven de nul graden blijft terwijl de oppervlaktetemperatuur (de weg) wel onder nul is. Dit treedt op wanneer er kou (vorst) in de grond zit waardoor als het ware het wegdek vanuit de grond wordt afgekoeld. Natuurlijk moet het wegdek ook nat zijn. De ochtend van 18 januari 2010 was een ideale ochtend voor opvriezing en er waren dan ook veel glijpartijen op de ogenschijnlijk schone wegen en paden. De nacht was vrij helder geweest en er stond weinig wind. Daarnaast was de dag ervoor de dooi ingetreden waardoor de luchttemperatuur boven nul was gekomen. Opvriezing kan na een lange vorstperiode ook nog voorkomen als de temperatuur van de lucht een paar graden boven nul is. Als uw thermometer een paar graden boven nul is wil dat na een dooiinval niet zeggen dat het niet glad is.

In de praktijk wordt er meer gewaarschuwd voor gladheid dan dat er werkelijk optreedt. Vaak zijn de omstandigheden op voorhand ideaal om gladheid te verwachten maar een wolkenveld, een toename van de wind of andere kleine veranderingen kunnen de kans op gladheid doen afnemen. Toch zal een meteoroloog zodra er een kans op gladheid is deze altijd uitspreken. Voor gladheid geldt dat je beter een paar keer teveel kunt waarschuwen dan een keer te weinig.