omroep flevoland

"Het is heel laat doorgedrongen dat deze geschiedenis een gedeelde geschiedenis is. We hebben die altijd goed weten weg te moffelen. Maar dankzij allerlei activisten in Nederland is toch duidelijk geworden dat we een gezamenlijke viering en herdenking moeten houden."

Zo reageert de Almeerse bijzonder hoogleraar Nederlands-Caraïbische letteren Michiel van Kempen op de opkomst van het Keti Koti-feest in Nederland. Van Kempen is verbonden aan de Universiteit van Amsterdam.

Zondag en maandag staan de herdenking en viering van de afschaffing van de slavernij, Keti Koti, weer op de kalender. In het eerste decennium van deze eeuw kwam het fenomeen op in de grote steden. De hoogleraar: "Ik kan me herinneren dat je in de jaren '90 hierover niets hoorde".

Almere
Nu wordt Keti Koti (ketenen gebroken) al een paar jaar ook in Almere gevierd, de woonplaats van de hoogleraar: "Er is de laatste jaren een actief comité gekomen. Zeer actief! Dat heeft ertoe geleid dat er een monument is opgericht. In Almere zie je dezelfde ontwikkeling als in Amsterdam."

Kabinet
Het nieuwe kabinet heeft ervoor gekozen Keti Koti publicitair niet in de wielen te rijden en pas 2 juli en niet op 1 juli bij de koning op het bordes naast de koning te gaan staan. Van Kempen: "Het is ook wel een gebaar van respect. Een mooie oplossing. Je ziet de laatste vijf jaar dat het een grote live-reportage op tv is. En zit het ook in het Journaal 's avonds. Dat zou natuurlijk helemaal weggedrukt worden als er dan de presentatie zou zijn van een nieuw kabinet."

Bosma
In aanloop naar de landelijke viering in het Oosterpark in Amsterdam speelde de affaire Bosma, de nieuwe Kamervoorzitter, die gewoonlijk wordt uitgenodigd. Maar Bosma heeft zich in het verleden laatdunkend uitgelaten over bijvoorbeeld het op te richten slavernijmuseum. De organisatie wilde van de uitnodiging aan de Kamervoorzitter af. Van Kempen hierover in Het Gesprek: "Nou, het verbaast me in zekere zin dat dit door Bosma zelf niet is opgelost door een ondervoorzitter te sturen. Hij is gevraagd als voorzitter van de Tweede Kamer. Dat is een formele functie. Het gaat niet om hem persoonlijk. Het zou niet geloofwaardig zijn als Bosma daar had gestaan." Inmiddels hebben Bosma en de organisatie afgesproken dat Bosma niet komt.

De uitspraak van Keti Koti (kitti kotti) gaat heel vaak mis. De hoogleraar: "Ik was laatst bij de opening van een tentoonstelling. De directeur daar - die had beter moeten weten - die had het over keetie kootie. Ik dacht, daar hebben we 'm weer!"

1863
1 juli 1863 wordt algemeen gezien als de datum waarop de ketenen werden verbroken en de slaven in Suriname en op de eilanden vrij kwamen. Maar over de precieze datum is onenigheid. Van Kempen: "Daarover wordt gediscussieerd omdat de situatie in de koloniën hetzelfde bleef. Zij die daar werkten, moesten blijven werken, omdat ze anders bang waren dat het systeem in elkaar zou storten. Het alternatief kwam later toen mensen uit Brits Indië in Suriname kwamen werken. Dat zijn de Hindoestanen die nu nog in Suriname wonen. Maar dat was tien jaar later."

Omroep Flevoland zendt de Keti Koti herdenking in Almere live uit. De uitzending start om 18.55 uur en duurt tot 20.30 uur. Het is de volgen via onze website, app en tv.