omroep flevoland

Urker vissers kunnen de 'boswachters van de Noordzee' worden. Dat zeggen onderzoekers van bureau Flynth die in opdracht van de gemeente Urk een verkennend vooronderzoek deden naar verduurzaming van de kottervisserij.

Vissers kunnen toezicht houden op de windmolenparken en mogelijk ook de molens onderhouden. Tussen de molens zouden ze een alternatieve visserij kunnen beginnen. Dat staat te lezen in het verslag dat inmiddels is overhandigd aan het college van B&W.

De kleine vissen wordt gezien als bijvangst. De vissers zijn verplicht om die mee te nemen aan land. Dat levert hen nauwelijks iets op. Door deze vissen in een bassin groot te laten worden zijn ze makkelijker te vangen.

Naar voorbeeld Noorwegen
Het idee lijkt daarmee op de viskwekerijen in Noorse fjorden. Op zee wordt daar op grote schaal zalm gekweekt. Daarnaast is de kweekvisserij de snelst groeiende voedselsector ter wereld. Zo komt meer dan de helft van de vis die we in Nederland eten uit viskwekerijen, vaak uit Azië.

Vis kweken lijkt een duurzame oplossing om overbevissing tegen te gaan, maar de sector kampt wel met een probleem: oversterfte. Zo gingen in Noorwegen het afgelopen jaar ruim 65 miljoen kweekvissen vroegtijdig dood door winterzweren en zeeluis.

Waarom boswachters?
Als de plannen doorgaan kunnen de vissers toezichthouders worden op delen van de Noordzee. Vooral als ze met hun kotters langer tussen de windmolens en de bassins blijven. De functie zou daarmee lijken op die van een boswachter die verantwoordelijk is voor natuurbeheer.

De visserij op Urk verkeert in zwaar weer. De sector heeft te maken met strengere wet- en regelgeving, het verbod op pulsvissen en de bouw van mega-windmolenparken op de Noordzee die hun ruimte beperken. Veel kotters zijn rijp voor de sloop en daarom rijst de vraag: hoe ziet de toekomst van de visserij op Urk eruit?

Om op zoek te gaan naar toekomstige alternatieven voor de visserij heeft de gemeente Urk adviesbureau Flynth ingeschakeld. Het bureau stelde vast dat een eenduidige sectorvisie ontbreekt, er weinig nieuwe aanwas is van ondernemers en dat de visserij onvoldoende is mee veranderd. Uit het rapport dat ze presenteerden kwamen een aantal aanbevelingen.

Vissen op plastic
Naast het toezicht zouden de vissers ook met hun netten plastic uit het water kunnen vissen en dat aan land brengen voor recycling. Maar zit de visser daar wel op te wachten? Een Urker visser haalt toch liever vis uit zee dan plastic?

Luchies maakt dan de vergelijking met de landbouwsector. "Je ziet dat boeren zich bijvoorbeeld ook bezig houden met zorg, recreatie of met vergisting". In deze sector is er volgens hem gekeken naar een veel breder pakket aan mogelijkheden. Dat zou als voorbeeld kunnen dienen voor de visserijsector waarbij er naar andere manieren worden gezocht om geld te verdienen.

Te druk
Het viel de onderzoekers op dat lang niet alle vissers naar de toekomst kijken. "Daar hebben ze het veel te druk voor", zegt Barkel. De gemeente Urk wil toch wat meer inzicht in de toekomstmogelijkheden voor de visserijsector. Vooral als het gaat om verduurzamen bij een sector die het al moeilijk heeft.

Volgens het onderzoeksbureau is voor de Urker visserij van belang dat er draagvlak ontstaat onder de vissers. Het organiseren van een coöperatie kan daarbij helpen. Zulke georganiseerde visserijbedrijven kunnen dan anticiperen op toekomstige maatschappelijke ontwikkelingen, iets wat volgens Flynth tot dusver te weinig is gebeurd.

Breder takenpakket
Als einddoel ziet het adviesbureau voor zich dat de visser verandert in een zogeheten 'allround nauticus'. Naast het vissen zal het takenpakket worden uitgebreid met technische dienstverlening, dataverzameling en natuurbeheer. Door de nieuwe manier van vissen en oogsten is er tijd om andere diensten te verlenen.

Hoe haalbaar de plannen zijn hangt af van het nieuwe kabinet. De coalitiepartijen hebben in hun hoofdlijnenakkoord aangegeven de visserijsector maximaal te ondersteunen en de vloot toekomstbestendig te maken. Ook willen ze actief zoeken naar gebieden waar visakkers kunnen komen.