Landschapsbeheer zoekt vrijwilligers: wie wil helpen om klassieke schokbetonschuur te behouden?

FLEVOLAND • Ma 9 februari 2026 | 6:15 • Maandag 9 februari 2026 | 6:15

Na de dampalen wil Landschapsbeheer Flevoland ook aandacht vragen voor de klassieke schokbetonschuren op boerenerven in de provincie. Ooit verrezen 950 van dit soort prefabschuren in Noordoostpolder en Oostelijk Flevoland. Veel van dit soort gebouwen zijn gesloopt of veranderd. Landschapsbeheer wil nu onderzoeken wat er nog over is en hoe de schuren behouden kunnen blijven. De organisatie zoekt vrijwilligers om een handje te helpen.

De schokbetonschuur ontleent zijn naam aan het bedrijf Schokbeton. De 'montageschuur' is een uitvinding van onder anderen Gerrit Lieve. Het gebouw werd tussen 1949 en 1958 massaal neergezet in de nieuwe polders, in samenwerking met de Directie van de Wieringermeer. Het bleek een oplossing in tijden van materiaalschaarste.

Destijds voor graan, tegenwoordig voor andere doelen
Bijzonder was dat de schokbetonschuur in drie dagen kon worden gebouwd. Dit gebeurde met betonnen gevelelementen, houten spanten en een dak van riet en rode pannen. Boeren gebruikten de schuur vooral voor de opslag van graan. Tegenwoordig zijn veel van dit soort gebouwen nog in gebruik maar dan vaak voor andere doeleinden.

Akkerbouwer Robert Metselaar uit Emmeloord gebruikt zijn schokbetonschuur niet meer als opslag voor landbouwproducten. Dat heeft met de schaalvergroting te maken: bij een collega-agrariër met wie hij samenwerkt, liggen nu de producten. Metselaar gebruikt de schuur nog wel als werkplaats en voor de opslag van machines.

Landschapsbeheer stelt dat de schokbetonschuur tastbaar wederopbouwerfgoed is. Het doel is om op zoek te gaan naar tekeningen, documenten en foto's. Ook moeten tradities in kaart worden gebracht. Zo moet een compleet beeld ontstaan van de typerende schuur in het polderlandschap.

Schokbetonschuren van het Rijk zijn veranderd
Veel van de schokbetonschuren in Flevoland kregen twee jaar geleden een ander uiterlijk. Het Rijksvastgoedbedrijf verving op 140 pachtboerderijen in Flevoland de rode dakpannen door golfplaten. Ook werden de kenmerkende houten deuren vervangen door kunststof exemplaren. Het isoleert beter, is goedkoper en makkelijker, waren de argumenten.

Omdat boerenbedrijven door schaalvergroting groeien, worden de schuren ook te klein. Als dit op een gegeven moment begint te knellen, dan overweegt het RVB om de panden te slopen en te vervangen. Erfgoedvereniging Heemschut liet weten de wijzigingen jammer te vinden en de vervanging van de rode dakpannen te betreuren.

Metselaar begrijpt de overwegingen van het RVB. Hij wil zich inzetten voor het voortbestaan van de schokbetonschuur maar wel tot op zekere hoogte. Dat heeft met geld te maken, zegt hij. "Deze schuur stamt uit 1952, de dakpannen zijn een keer versleten en bovenin begint 'ie wat te rotten. Dat gaat geen tien jaar meer duren." De agrariër schat de kans groot in dat hij het dak gaat vervangen door golfplaten. Eventuele vervanging van de schuur is ook een optie.

Geen druk opleggen
Druk op de eigenaren leggen om de schokbetonschuren te behouden, wil Landschapsbeheer niet met het project. Dit omdat de agrarische sector ook aan verandering onderhevig is. Toch hoopt Landschapsbeheer wel dat eigenaren beseffen dat ze een bijzonder gebouw op hun erf hebben staan. "Het aantal zal kleiner worden, er komen geen nieuwe bij maar tegelijkertijd zien we dat mensen ook kijken naar rode zonnepanelen zodat het kleurbeeld bewaard blijft", zegt Emma Moretto van de landschapsorganisatie. Zij zegt dat een regeling, zoals subsidie, ook kan helpen in het behoud van de schokbetonschuur.

Agrariër Metselaar denkt dat geld, vanuit de overheid, het verschil kan maken. "Het is een politieke keuze om dit in stand te houden. Als we dit met met elkaar belangrijk vinden dan zou ondersteuning helpen en dat zou helpen om de schuur in originele staat te houden. Als je dat verschil kan oplossen met elkaar dan kun je wel stappen maken. Ik durf wel te beweren dat als we geen actie ondernemen dat de schuur verdwijnt."

Eigenaren van de gebouwen worden aangeschreven over het project, vrijwilligers nemen de montageschuren vanaf de weg op. Wie mee wil helpen, kan meer informatie krijgen tijdens twee bijeenkomsten: op maandagavond 9 februari in De Golfslag in Emmeloord en op maandagavond 23 februari bij Landschapsbeheer in Lelystad.

WhatsApp ons!
Heb jij een tip of verbetering? Stuur de redactie van Omroep Flevoland een bericht op 0320 28 5050 of stuur een mail: rtv@omroepflevoland.nl!

Deel artikel

recent nieuws