De oorsprong van de koortsthermometer is te vinden op Urk

URK • Wo 21 januari 2026 | 16:00 • Woensdag 21 januari 2026 | 16:00

Koorts meten we nu met een digitale thermometer. De kwikthermometers van vroeger zijn niet meer toegestaan. In het Trefpunt Medische Geschiedenis in Nederland, op Urk, ligt een grote collectie thermometers.

In het programma Studio Flevoland vertelt Frits Schuitemaker over de historie van de thermometer. Hij was in zijn werkende leven internist en intensivist en is nu vrijwilliger bij het Trefpunt op Urk.

Het principe van de thermometer werd al in de middeleeuwen uitgevonden en vanaf de negentiende eeuw toegepast in de geneeskunde.

Je meet de temperatuur van een patiënt rectaal, in de oksel of bij het trommelvlies, op het voorhoofd en in het ziekenhuis ook wel via de blaas of het bloed.

Aspirine
Door de temperatuur te meten weet je of een patiënt koorts heeft en dat kan duiden op onderliggende aandoeningen. Tegen koorts werden onder meer koude baden, natte omslagen en douches gebruikt. In 1874 werd uit wilgenbast aspirine ontwikkeld en proefondervindelijk getest. "Het bleek het eerste middel tegen koorts en het mechanisme van ontstekingsremming bleek 'genezend' bij gewrichtsreuma", legt Schuitemaker uit.

Niet alles is af te lezen aan je temperatuur. Dat je geen koorts hebt, wil niet zeggen dat je niet ziek bent. "Een normale temperatuur kan niet ziek zijn betekenen, maar ook te ziek om koorts te maken."


Dit gesprek is uitgezonden in het programma Studio Flevoland! Elke werkdag tussen 15:00 en 19:00 uur te zien en te horen bij Omroep Flevoland. Tips? Stuur een e-mail.

Deel artikel