Geschiedenis uit de klei: scheepswrakken in de jonge Noordoostpolder

FLEVOLAND • Vr 1 mei 2026 | 16:30 • Vrijdag 1 mei 2026 | 16:30

Terug naar 1940, het prille begin van Flevoland. Terwijl Nederland inmiddels bezet was, viel de Noordoostpolder droog en gingen arbeiders gewoon aan de slag. De Duitsers lieten dat toe: nieuwe landbouwgrond betekende voedsel, en dat woog zwaar in oorlogstijd. Tijdens dat pionierswerk gebeurde iets bijzonders, vertelt Joran Smale in het programma Studio Flevoland. Smale is conservator van de maritieme collectie bij museum Batavialand.

Al snel na het droogvallen kwamen de eerste scheepswrakken tevoorschijn. Dat was geen verrassing: vergelijkbare werkzaamheden in de Wieringermeerpolder hadden laten zien dat de voormalige zeebodem vol geschiedenis zat. Daarom werd meteen aan het begin van de polder al archeoloog Pieter Modderman aangesteld. Hij moest beoordelen welke vondsten waardevol genoeg waren om verder te onderzoeken.

Wanneer arbeiders bij het graven op hout of scheepsresten stuitten, vulden ze een meldbriefje in. Modderman kwam dan kijken en besliste of het wrak werd opgegraven.
Dat leverde unieke ontdekkingen op. De bekendste is een middeleeuwse kogge, een type vrachtschip dat nooit eerder in Nederlandse bodem was gevonden. Een knappe vondst, vindt Smale. Ook omdat Modderman het wrak meteen herkende als kogge.
Smale hoopt nu nog meer verhalen uit die beginjaren te achterhalen. De arbeiders zelf leven niet meer, maar misschien zijn hun herinneringen wel doorverteld binnen families. Die verhalen zijn welkom bij Batavialand via studiecentrum@batavialand.nl, zodat ook die mondelinge geschiedenis bewaard blijft.


Dit gesprek is uitgezonden in het programma Studio Flevoland! Elke werkdag tussen 15:00 en 19:00 uur te zien en te horen bij Omroep Flevoland. Tips? Stuur een e-mail.

Deel artikel