omroep flevoland

Een EHBO-doos met verbandmiddelen, pijnstillers en andere medicijnen: het zijn spullen die eigenlijk in ieder huishouden thuishoren. Maar wat hebben we zelf eigenlijk in onze ‘nood-apotheek’? Jo Zuketto, apotheker in ruste en nu vrijwilliger bij het Trefpunt Medische Geschiedenis op Urk, dook voor ons in het verleden om te ontdekken wat mensen vroeger in huis hadden – en wat we daarvan kunnen leren.

De middelen die mensen vroeger in huis hadden, verschilden behoorlijk van wat we nu kennen. Dat laat Zuketto zien in het programma Studio Flevoland. Hij heeft een oude EHBO-doos meegenomen naar onze studio.
Verbandmateriaal bestond bijvoorbeeld uit linnen, pluksel en watten, terwijl we tegenwoordig steriele gaasjes gebruiken.

De hygiëne liet destijds vaak te wensen over. Pas toen de Hongaarse gynaecoloog Ignaz Semmelweis ontdekte dat schoon werken levens redde, onder meer bij bevallingen, kwam daar langzaam verandering in. Ook basale zaken als schoon water waren niet altijd beschikbaar, en hoewel zeep al sinds de oude Egyptenaren bestond, werd deze pas vanaf circa 1870 grootschalig en professioneel geproduceerd.

Sommige middelen uit de vroegere huisapotheek zouden we nu absoluut niet meer gebruiken. Zo was opium een veelvoorkomend ingrediënt, bijvoorbeeld in Tinctura Laudanum als pijnstiller. Bekend is ook Mrs. Winslow’s Soothing Syrup, een siroop met opium die aan huilende baby’s werd gegeven. Die werden er inderdaad stil van, maar het middel bleek levensgevaarlijk en kreeg niet voor niets de bijnaam ‘de baby killer’.

Wie meer wil weten over de geschiedenis van medische zorg en huisapotheken, kan terecht op de website van het Trefpunt Medische Geschiedenis in Nederland.

Dit gesprek is uitgezonden in het programma
Studio Flevoland! Elke werkdag tussen 15:00 en 19:00 uur te zien en te horen bij Omroep Flevoland. Tips? Stuur een e-mail.