omroep flevoland

Een vel zwart papier. Een schaartje van nog geen tien centimeter. Meer heeft Harnold ‘Schaartje’ Smit van Urk niet nodig om complete werelden te creëren.

Wie zijn werk ziet, moet soms twee keer kijken. Fijne lijnen vormen gezichten, ruimteschepen en filmhelden die zo gedetailleerd zijn dat het nauwelijks te bevatten is dat ze allemaal uit één stuk papier bestaan. Geen laser, geen hobbymes, geen computer. Alleen een klein schaartje en eindeloos veel geduld.

“Mijn vader zei altijd: alles wat hij niet nodig vindt, dat knipt hij weg. Dat is eigenlijk precies wat ik doe”, aldus de Urker.

Ruimteschepen
Harnold staat vooral bekend om zijn portretten, maar de laatste maanden verruilde hij bekende gezichten voor een sterrenstelsel hier ver, ver vandaan. Als groot Star Wars-fan besloot hij zijn favoriete personages en ruimteschepen vast te leggen in papierknipkunst.

Dat begon als een idee, maar groeide uit tot een complete serie die hij onlangs presenteerde tijdens Comic Con op Urk. De reacties verrasten hem.

Harnold: "Ik zag mensen waarvan ik dacht dat ze zo zouden doorlopen. In plaats daarvan bleven ze soms een half uur staan kijken. Ze vonden het bijzonder dat knipkunst ook zo modern kan zijn.”

Drie maanden voor één Yoda
Zijn persoonlijke favoriet? Zonder twijfel Yoda. Aan het kunstwerk werkte Harnold ongeveer drie maanden. Vrijwel iedere avond zat hij gebogen over hetzelfde vel papier. Millimeter voor millimeter verdwenen stukjes papier tussen de schaar.

Zijn vrouw zag hem avond na avond werken, maar kon soms nauwelijks ontdekken wat er veranderd was. “Dan vroeg ze: ‘Wat ben je eigenlijk aan het knippen?’ Ik wist precies waar ik naartoe werkte, maar dat zie je pas als het af is.”

Juist dat langzame proces maakt de hobby voor hem zo bijzonder. Terwijl veel mensen haast hebben, bestaat zijn wereld uit geduld, concentratie en het vertrouwen dat honderden kleine knipjes uiteindelijk één geheel vormen.

Eén fout en alles is verloren
Zijn werk kent geen gum. Een verkeerd geknipt lijntje betekent vaak het einde van een kunstwerk waar maanden werk in zit. Toch is dat Harnold nog niet overkomen.

“Ik heb nog nooit een lijntje verkeerd doorgeknipt", vertelt hij lachend. "Natuurlijk denk ik wel eens: ooit gaat dat gebeuren. En als dat gebeurt na drie maanden werk, dan gaat het kunstwerk de prullenbak in. Zo’n werk verkoop ik niet.”

De grootste uitdaging zit niet alleen in de details, maar ook in de constructie. Elk werk moet uit één stuk papier blijven bestaan. Je moet het uiteindelijk aan een hoekje kunnen optillen zonder dat er iets uit valt.

Niet stoffig
Met zijn Star Wars-serie wil Harnold laten zien dat knipkunst allesbehalve stoffig is. “Je kunt alles knippen wat je maar kunt bedenken. Je fantasie bepaalt de grens.”

Stel dat Star Wars-bedenker George Lucas ooit aanklopt met de vraag een nieuw kunstwerk te maken? Arnold hoeft niet lang over een antwoord na te denken.

“Dan hoop ik dat hij mij een scène laat zien die nog niet is uitgebracht. Dat ik iets mag knippen wat nog niemand heeft gezien. Dat lijkt me fantastisch”, vertelt de Urker.

Tot die tijd blijft hij gewoon doen wat hij het liefste doet: met een klein schaartje, een vel papier en eindeloos geduld werelden creëren waar anderen alleen maar vol verwondering naar kunnen kijken.

Dit gesprek is uitgezonden in het programma
Studio Flevoland! Elke werkdag tussen 15:00 en 19:00 uur te zien en te horen bij Omroep Flevoland. Tips? Stuur een e-mail.