Duik in de historie van lachgas: van kermisattractie naar narcose naar verboden roesmiddel
Lachgas is tegenwoordig vooral bekend als verboden roesmiddel, maar het gas kent een veel langere medische geschiedenis. Lachgas werd al aan het eind van de achttiende eeuw in Engeland ontdekt. Pas ruim een eeuw later zag de Leidse hoogleraar Zaaijer mogelijkheden om het gas als narcosemiddel te gebruiken door het te mengen met zuurstof. Marten van Wijhe van het Trefpunt Medische Geschiedenis op Urk vertelt er in het programma Studio Flevoland over.
Lachgas, officieel distikstofmonoxide (N2O), werkt opwekkend en kan een gevoel van vrolijkheid veroorzaken. In de medische wereld werd het jarenlang ingezet bij operaties. Van Wijhe laat daarbij een bekend attribuut zien uit de operatiekamer: het kapje waarmee patiënten verdovende gassen toegediend kregen.
Jarenlange toepassing in de zorg
Van Wijhe werkte vóór zijn pensioen als anesthesist en gebruikte lachgas zelf in de praktijk. Hij noemt het een effectief middel voor verdoving, maar benadrukt dat er later ook nadelen aan het gebruik aan het licht kwamen. Vooral de uitgeademde resten van het gas konden schadelijk zijn voor zorgmedewerkers die er langdurig aan werden blootgesteld.
Vaan Wijhe in een operatiekamer in Kathmandu
Geschiedenis van de anesthesie
De oud-anesthesist verdiepte zich ook wetenschappelijk in het onderwerp. Hij promoveerde op de geschiedenis van inhalatie-anesthesie, waaronder lachgas. Zijn belangstelling voor het onderwerp gaat jaren terug. Wat ooit begon als kermisattractie, en sinds 2023 in Nederland verboden is als roesmiddel, heeft jarenlang een nuttige toepassing gehad in de operatiekamer.
Wie meer wil weten over medische geschiedenis kan terecht op de website van het Trefpunt Medische Geschiedenis Nederland: tmgn.nl.