Medische geschiedenis: bijzonder blikje onthult geschiedenis van een goed doel

FLEVOLAND • Wo 23 september 2026 | 16:00 • Woensdag 23 september 2026 | 16:00

Mensen gooiden er ooit een stuiver in om patiënten te helpen, nu zijn het museumstukken die een bijzonder verhaal vertellen. Oude collecteblikjes laten zien hoe verpleegkundigen zich vroeger naast hun werk inzetten voor goede doelen en de zorg voor kwetsbare groepen.

Veel verpleegkundigen deden vrijwilligerswerk, voor organisaties waar zij ook beroepsmatig bij betrokken waren en voor andere organisaties of evenementen. Ze werkten bijvoorbeeld in een hospice, verzorgden wandelaars tijdens de Vierdaagse of haalden geld op voor patiënten. Daarvoor werden speciale collecteblikjes gebruikt. In de collectie van de Stichting Historisch Verpleegkundig Bezit zijn verschillende exemplaren bewaard gebleven.

Blikje voor mensen met epilepsie
Volgens beheerder Cecile aan de Stegge van de verpleegkunde-collectie, die huist op Urk in het Trefpunt Medische Geschiedenis Nederland, hoort bij een klein bruin blikje ter grootte van een sigarettendoosje een bijzonder verhaal. Het blikje werd gebruikt om geld in te zamelen voor mensen met epilepsie, vroeger bekend als vallende ziekte. Omdat veel mensen bang waren voor deze patiënten, werden zij verzorgd door speciaal gerekruteerde broeders in een tehuis in Heemstede. Verpleegkundigen haalden daarvoor geld op via een zogeheten stuiververeniging, die uitgroeide tot een fonds van betekenis.

Hulp tijdens de oorlog
Dat fonds bleek ook van grote waarde tijdens de Tweede Wereldoorlog. Nadat het tehuis in Heemstede was overvallen door de NSB en de Duitse bezetter, werden patiënten thuis opgevangen. Met geld uit het fonds konden voedselbonnen worden gekocht om hun verzorging mogelijk te maken.

De verpleegkundige collectie met onder meer deze bijzondere blikjes is te vinden bij het Trefpunt Medische Geschiedenis Nederland op Urk. Wil je meer weten over medische historie, dan kun je terecht op de site van het Trefpunt.

Dit gesprek is uitgezonden in het programma Studio Flevoland! Elke werkdag tussen 15:00 en 19:00 uur te zien en te horen bij Omroep Flevoland. Tips? Stuur een e-mail.

Deel artikel