Klokkenschip Urk: onderzoeker ontrafelt bijzonder oorlogsverhaal waarmee zijn opa begon
Een schip met ruim 200 monumentale kerkklokken strandde aan het einde van de Tweede Wereldoorlog voor de kust van Urk. Historicus Bas Visscher doet onderzoek naar het zogeheten Klokkenschip, een project dat hij overnam van zijn overleden opa Albert van Urk. Door de stranding bleven de klokken behouden en ontsnapten ze aan omsmelting voor de Duitse oorlogsindustrie.
De klokken in het schip kwamen uit eeuwenoude kerken in onder meer Holland en Zeeland, waaronder verschillende middeleeuwse exemplaren. Volgens Visscher speelden Urkers daarbij een bijzondere rol. De vuurtorenwachter doofde het licht en na de stranding saboteerde een berger het schip. Daardoor bleven de klokken tot na de bevrijding op de bodem van het IJsselmeer liggen.
Klokken met een Flevolands tintje
Visscher bracht inmiddels van alle klokken de herkomst in kaart. Een van de opvallendste exemplaren is een klok uit 1495 die oorspronkelijk afkomstig was van Emmeloord op Schokland. De Watergeuzen roofden de klok eeuwen geleden, waarna die in een kerk in het Noord-Hollandse Lammertschaag terechtkwam.
Ook de huidige kerkklok van Swifterbant maakt deel uit van het verhaal. Die klok kwam oorspronkelijk uit Bovenkarspel en bevond zich eveneens aan boord van het gestrande schip.
Verhalen gezocht
Het onderzoek is nog niet afgerond. Visscher zoekt uit of de klokken na de oorlog zijn teruggekeerd naar hun oorspronkelijke kerken en wil alle verhalen verzamelen op een online platform. Mensen die meer weten over het Klokkenschip of er documenten en verhalen over hebben, kunnen contact opnemen via info@basvisscher.com.
Op 5 mei presenteert Visscher nieuwe bevindingen tijdens een lezing in Museum Schokland. Op termijn wil hij zijn onderzoek ook publiceren.