omroep flevoland

Een inwoner van Zeeland is een Zeeuw, een inwoner van Friesland is een Fries en een inwoner van Flevoland is een Flevolander. Hoe komt dat verschil? Had een inwoner van Flevoland niet een Fleeuw of een Flevo moeten heten?

Er zit geen doordacht systeem achter de vorming van inwonernamen, vertelt Rutger Kiezebrink, van Onze Taal. Die verandering geldt voor namen van provincies, maar ook voor plaatsen en landen. Hoe komt het dat er zo'n verschil zit tussen Friesland, Flevoland en Zeeland?

In Zeeland speelt iets opmerkelijks. Die provincie is genoemd naar de zee en de inwonernaam ook. Een oud woord voor 'van de zee', is Zeeuwe. Dat woord is op een gegeven moment gebruikt voor alles wat te maken heeft met Zeeland. "En dus ook voor de inwoners", legt Kiezebrink uit.

Frieslanders of Friezen
Bij Friesland zit het anders dan bij Zeeland. De naam is daar namelijk afgeleid van het volk. Eerst waren er de Friezen, toen kwam pas de aanduiding van het gebied. Daarom zijn het dus geen Frieslanders, maar Friezen.

Dat zelfde geldt overigens voor Russen en Rusland en Finnen en Finland. Ook daar was de naam van het volk er eerst, voordat de naam van het land ontstond.

Flevoër
Dan naar Flevoland. Die provincie is nog relatief jong en dat speelt mee in het vormen van de naam. "Van nieuwe namen worden meestal 'regelmatige' afleidingen gevormd." In Nederland wordt vaak ergens '-er' achtergeplaatst. Flevolander is daarom veel 'natuurlijker' dan een Fleeuw of een Flevo.

Overigens hadden met die redenatie inwoners van Flevoland ook 'Flevoër' genoemd kunnen worden. Alleen wordt dat weinig gebruikt.

Lelystatter
Bij sommige steden in Flevoland is ook iets opmerkelijks aan de hand, bijvoorbeeld Lelystad. Inwoners van Lelystad, zijn Lelystedelingen. Maar dat is volgens Kiezebrink niet de meest logische aanduiding voor inwoners van de stad. "Als je Lelystedeling niet gewend bent, klinkt Lelystatter toch gewoner."

"Toen Lelystad is ontstaan, is bedacht dat inwoners van de stad stedelingen zijn. Daarom zijn inwoners Lelystedelingen genoemd." De gemeente Lelystad heeft die naam ook overgenomen.

Almerianen
Inwoners van Almere worden niet altijd Almeerders genoemd, maar soms ook Almerianen. Dat is volgens Kiezebrink een trend die wel vaker voor komt. "Dat namen van plaatsen een soort buitenlands achtervoegsel krijgen."

Dat zie je volgens hem ook in Den Haag. Daar heb je Hagenaars maar ook Hagenezen. Dat is afgeleid van Chinezen en Canadezen.

Opmerkelijke andere provincies
De naamgeving van inwoners van provincies kan dus heel verschillend zijn. Bij Gelderland was het vroeger Geldersman, inmiddels is Gelderlander steeds meer ingeburgerd.

Bij Noord-Brabant is er ook wat opmerkelijks. Noord-Brabant schrijf je met een t, maar de inwoner is met een d: een Noord-Brabander.