omroep flevoland

De tweede woensdag van februari, voor veel Nederlanders waarschijnlijk een woensdag als alle andere, maar op Urk is het een bijzondere dag. Het is dan namelijk biddag. Op die dag zijn vrijwel alle winkels, bedrijven, scholen en gemeentelijke instellingen gesloten en wordt er gebeden voor de visserij.

"Biddag is eigenlijk precies hetzelfde als de zondag", vertelt Evert Weerstand van museum het Oude Raadhuis. Op biddag zijn twee kerkdiensten, om 10.00 uur en 17.00 uur. Het verschil is dat expliciet stil wordt gestaan bij de visserij, het gewas en arbeid. Ook in andere plaatsen in Nederland worden biddagen gehouden, maar dan een maand later op de tweede woensdag van maart.

Stilstaan bij nieuw visjaar
Dominee Jacob Nentjes heeft de biddag op Urk in 1848 een maand vervroegd. In die tijd voeren de vissers in februari vaak nog nog niet uit, omdat de weersomstandigheden niet altijd gunstig waren. De Zuiderzee was in strenge winters dan vaak dichtgevroren.

In maart moesten de Urker vissermannen juist wel de zee op, want dan begon de visserij. Het was dus praktischer om het een maand eerder te doen.

Haven Urk anno 1940

ANP

Sinds 1848 is er veel veranderd op Urk, zo zijn er ploegendiensten en draaien de machines in de visverwerking continu, legt de historicus uit.

Biddag is een menselijke instelling, dus zou de speciale dag ook gewijzigd kunnen worden, redeneert Bakker. De lokale historicus oppert om biddag op een ander moment te houden. Biddag is in 1848 ook al vervroegd voor de visserijsector. Afschaffen wil Bakker zeer zeker niet. Hij vindt het een te belangrijke dag.

Weerstand had vroeger een doe-het-zelfzaak en hield bewust rekening met de rustdag op Urk. "Als er spullen afgeleverd moesten worden. Niet op woensdag komen want dan was de winkel ook dicht."

"Wil je God vinden, dan moet je in de stilte zijn."

Op welke dag biddag ook wordt gehouden, beide heren vinden het belangrijk om als gemeenschap stil te staan bij de speciale dag voor de visserij.

Stilte wordt steeds schaarser, vertelt Bakker. De samenleving wordt steeds drukker, een moment van bezinning is dan ook belangrijk volgens de dorpshistoricus. "Wil je God vinden, dan moet je in de stilte zijn."

Weerstand en Bakker over de Urker biddag:

Op de laatste dag van het jaar, 31 december, wordt op Urk ook de traditionele dankdag gehouden.