omroep flevoland

Een autistisch Almeers meisje dat een conflict had met zorgverlener DBA, mag voorlopig niet op straat worden gezet. Dat blijkt uit een uitspraak van de rechtbank, die donderdag is gepubliceerd. De vrouw moet op haar beurt wel weer zorg van DBA afnemen. Hoe dat in de praktijk gaat werken, is onduidelijk, omdat de zorgverlener de kosten van die zorg nergens kan declareren.

De vrouw woont zelfstandig in wooncomplex Duinrijk in Almere Duin. Van de 78 sociale huurappartementen in dit gebouw zijn er 20 in gebruik door jongvolwassenen met autisme. Maar volgens DBA -dat staat voor Expertisecentrum Deskundige Begeleiding Autisme- is wonen in het complex gekoppeld aan de zorg die de cliënten krijgen. Wie geen zorg meer afneemt, moet vertrekken.

De vrouw kreeg vorig jaar februari een brief waarin stond dat ze zich niet begeleidbaar opstelde en daarom in juni 2023 de woning moest verlaten. DBA spande daarna ook een kort geding aan om haar uit het appartement te krijgen, maar de rechter besloot dat de vrouw er mocht blijven wonen, omdat het recht op wonen zwaarder weegt dan de voorwaarde voor zorg. DBA liet het daar niet bij zitten en spande een bodemprocedure aan bij de kantonrechter.

Wie betaalt de zorg?
Het conflict tussen de vrouw en de zorgverlener heeft te maken met de bekostiging. De vrouw kreeg anderhalf uur in de week begeleiding van DBA. Deze zorg werd vergoed door de gemeente via de Wet maatschappelijke ondersteuning. Maar Almere besloot om de samenwerking met de zorgaanbieder te stoppen. DBA kan de geboden zorg daarom niet meer bij de gemeente declareren.

Om de cliënten toch te kunnen blijven helpen, wilde DBA dat cliënten een beroep deden op een andere wet, de Wet langdurige zorg. Wanneer cliënten daaronder vallen, kan DBA de zorg wel weer declareren. Die wordt dan niet meer door de gemeente, maar door het Rijk vergoed.

'Anderhalf uur zorg was genoeg'
Het autistische meisje wil geen beroep doen op de Wet langdurige zorg. Ze zegt zichzelf daarmee te 'invalidiseren', oftewel invalide verklaren. De vrouw wil dit niet, omdat de anderhalf uur hulp die ze vanuit de Wmo kreeg voor haar voldoende waren. De rest van de tijd kon zij zichzelf goed redden, stelde ze.

Volgens de vrouw gebruikt DBA de woning volgens haar als drukmiddel om die andere vorm van zorg aan te vragen. Ze denkt dat DBA aan een andere cliënt meer zal kunnen verdienen en dat ze daarom wordt 'weggepest'. De zorg aan de cliënt is in januari 2023 gestopt. Waarom dat precies is gebeurd, heeft DBA in de rechtszaak niet toegelicht.

Bij de Wmo woont een cliënt zelfstandig of in een kleinschalig wooninitiatief en is er alleen een beperkte vorm van ondersteuning nodig. De financiering wordt geregeld door de gemeente en de zorgverzekeraar en kost maximaal zo’n 7000 euro per jaar.

De Wlz (Wet langdurige zorg) geeft recht om in een zorginstelling te gaan wonen en wordt betaald vanuit het Rijk. De bedragen in de Wlz liggen fors hoger, en kunnen soms oplopen tot tienduizenden euro's per jaar.

Huurbeëindiging gebeurde niet zorgvuldig
In de bodemprocedure heeft de rechter nu geoordeeld dat DBA niet zorgvuldig heeft gehandeld in de aanloop naar de opzegging van het contract. Zo is niet onderbouwd waarom de cliënte zwaardere zorg zou moeten accepteren. Ook is niet met de ouders van het meisje gesproken, terwijl dit vanwege haar kwetsbaarheid wel had gemoeten. Dat de vrouw zich niet begeleidbaar heeft opgesteld, wordt volgens de rechter door DBA ook niet voldoende aangetoond. De huurovereenkomst mocht daarom niet worden opgezegd.

De rechter vindt dat de vrouw nog in de woning kan blijven. Wel moet zij weer zorg van DBA afnemen. Volgens de rechter is er sprake van een 'gemengde overeenkomst' waarin het element zorg overheerst. Als de vrouw die zorg niet zou afnemen, en DBA start een zorgvuldigere procedure om de huur te beëindigen, dan kan de vrouw op termijn alsnog haar woning kwijtraken.