omroep flevoland

Wie door de polder rijdt, ziet ze geregeld voorbijkomen: grote rijen met bomen rondom boerenerven of fruitpercelen. Maar niet overal staan ze nog of zijn ze nog volledig intact. De gemeente Dronten wil ze behouden en handhaaft daar al sinds 2010 op, maar toch zijn na vijftien jaar nog niet alle erfsingels en windhagen op orde. "Teleurstellend", vindt D66-raadslid Michael van der Ploeg.

D66 pleit al ruim 25 jaar voor het herstel van de windhagen rondom fruitbedrijven en erfsingels rondom akkerbouwbedrijven. "Dat roept het gevoel op dat het college onvoldoende urgentie ziet in een handhavingstraject", schrijft Van der Ploeg in schriftelijke vragen.

Er zijn volgens D66 veel voordelen aan de erfsingels en windhagen. Zo is de beplanting goed voor de biodiversiteit en hebben de bomenrijen ook cultuurhistorische waarde. "Omdat destijds de bedoeling was om de polder zo aan te leggen", zegt Van der Ploeg.

De eigenaar vertelde dat er juist ook veel nadelen aan de bomen rondom de percelen zitten. Zo kunnen de machines moeilijker tussen de beplanting door manoeuvreren als de singels rondom de akkers staan en kunnen de bomen ziektes overdragen aan fruitgewassen.

Met de tijd mee
De hagen zijn volgens Marinus Huijsmans van de Nederlandse Fruit Organisatie zeker heel mooi, maar vragen ook veel onderhoud en leveren beperkingen op in de bedrijfsvoering. Hij vindt dat de belangen tegen elkaar afgewogen moeten worden.

De fruittelers vinden dat ze zelf moeten bepalen wat ze met de windhagen kunnen doen. "Ik denk dat het toch wel een vorm is van misplaatste nostalgie om waar ooit fruit is geweest, daar de windsingels te laten staan", zegt Huijsmans. "Ik denk dat je ook met de tijd mee moet denken en moet kijken van: blijven we de klok stilzetten in een bepaalde periode van de geschiedenis of evolueren we mee met de tijd?"

Controle was eerst lastig
Een boer heeft drie jaar de tijd om de bomen te herplanten. Na die drie jaar controleert de gemeente of de hagen voldoen aan de regels. Maar die handhaving was bij een aantal percelen toch lastig. Dat de bomen destijds bij veel percelen verwijderd zijn, kon daar toen namelijk gewoon.

Wethouder Dirk Minne Vis gaf een aantal jaar geleden aan dat er in het bestemmingsplan voor Zuidoost-Dronten geen kapverbod was opgenomen, en dus kon de gemeente niet handhaven als er bomen weggehaald werden.

Dwangsom
In 2019 vroeg D66 opnieuw aandacht voor de zaak. Inmiddels was de regelgeving verscherpt en kon de gemeente erfsingels afdwingen, zoals in 2024 gebeurde bij de fruitteler aan de Biddingringweg. Als de bomenrijen niet voldoen aan de regels, kon de gemeente een voornemen tot een last onder dwangsom aan de boer sturen.

De partij wil nu weten hoeveel percelen nog niet voldoen, hoeveel handhavingszaken er zijn geweest en waarom er nog niet gehandhaafd is bij de overgebleven erven en fruitpercelen.

Ingewikkeld
De gemeente vindt de erfbeplanting net als D66 waardevol. Maar de handhaving is een ingewikkeld proces dat meerdere jaren kan duren. Een woordvoerder laat weten dat er actief waarschuwingsbrieven gestuurd zijn en in sommige gevallen en hersteltraject is ingezet, maar dat er diverse factoren zijn die de snelheid beïnvloeden.

Van de 51 verzonden waarschuwingsbrieven, zijn 32 erfsingels inmiddels op een goede manier aangeplant of hersteld.

Andere bestemmingsplannen
Hoeveel percelen verder nog niet in orde zijn, is lastig te zeggen. Sommige boerderijen vielen onder oudere bestemmingsplannen, waarin het niet altijd verplicht was om een erfsingel aan te planten of te behouden.

De gemeente kan pas eisen dat de bomen herplant moeten worden, als daar een juridische basis voor is en de eigenaar eraan mee wil werken. Bovendien zijn bepaalde gebieden, zoals veehouderijen, pas recent onder de nieuwe handhavingsregels gaan vallen, wat invloed heeft op de voortgang. Ook werd er tijdens de coronaperiode weinig tot niet gehandhaafd.