omroep flevoland

De Flevolandse gemeenten vinden het lastig om extra geld toe te zeggen voor provinciale samenwerkingen als de Omgevingsdienst, de GGD en de regionale investeringsagenda RIA. Dit komt vooral doordat de gemeenten vanaf volgend jaar veel minder geld van het Rijk zullen krijgen en het is nog onduidelijk hoe dit voor hen zal uitpakken. Dat zegt de provincie, in een reactie op vragen van Omroep Flevoland, de NOS en de andere regionale omroepen.

Aan de provincies werd onder meer gevraagd of zij zich zorgen maken over de financiële situatie van 'hun' gemeenten en of preventief toezicht op bepaalde gemeenten nodig zal zijn. Volgens Flevoland en de andere provincies is het nog te vroeg om dergelijke stappen te zetten, maar wordt de financiële situatie van de gemeenten wel extra in de gaten gehouden. Voorzichtigheid vanaf de kant van de gemeenten is volgens Flevoland nu al merkbaar.

De gemeenten en provincies werken op verschillende terreinen samen en dragen vaak ook samen de kosten van zulke samenwerkingen. De bijdragen van de gemeenten staan nu onder druk, vooral wanneer er extra geld nodig is. In Flevoland is dat bijvoorbeeld het geval voor de Omgevingsdienst, die namens de gemeenten en provincie controles uitvoert, toezicht houdt en er meer taken bij moet krijgen.

Gemeentefonds fors gekort
Gemeenten krijgen jaarlijks geld van het Rijk om hun taken uit te voeren en deze uitkering uit het Gemeentefonds is voor gemeenten ook verreweg de belangrijkste inkomstenbron. Maar het Rijk wil zo'n 2,3 miljard minder uitgeven aan de gemeenten. Dit betekent dat zij vanaf volgend jaar allemaal minder geld zullen krijgen voor bijvoorbeeld het ophalen van vuilnis en voor plantsoenonderhoud, maar ook voor een belangrijke taak als de jeugdzorg waarvan de kosten telkens oplopen.

Omdat het om een aanzienlijke terugval gaat, wordt 2026 inmiddels ook wel aangeduid als 'het Ravijnjaar', oftewel het jaar waarin gemeenten in een financieel ravijn belanden. De provincies moeten toezicht op de financiën van gemeenten houden, maar ze kunnen op dit moment nog weinig extra's doen.

Snel meer duidelijkheid
In het voorjaar moet er meer duidelijkheid komen over de financiële gevolgen voor de gemeenten. Dan weten zij de laatste stand van zaken vanuit het Rijk en maken zij bekend aan welke zaken ze het komende jaar hoeveel geld uitgeven.

In Noord-Holland verwacht de provincie dat driekwart van de gemeenten grote moeite zal hebben om het huishoudboekje op orde te krijgen. In Flevoland wil de provincie niet zo ver op de zaken vooruitlopen en blijft het vooralsnog bij bezorgdheid.