omroep flevoland

In het Waterloopbos bij Marknesse staat sinds kort een opvallende nieuwe toevoeging: een replica van een boorplatform. Het object is geplaatst in de zogenoemde golfbak, waar in de jaren 50 en 60 van de vorige eeuw baanbrekend waterbouwkundig onderzoek werd gedaan.

Boswachter Tim Kreetz van Natuurmonumenten legt uit waarom het zo belangrijk is dat dit stukje geschiedenis weer zichtbaar wordt. "Je kan heel veel op bordjes schrijven, maar je gaat het pas echt begrijpen als je het beleeft. Straks kunnen bezoekers de golven weer zien en horen die rondom het boorplatform denderen, precies zoals het hier vroeger gebeurde."

Testen zonder computers
Het Waterloopbos was in de twintigste eeuw het openluchtlaboratorium van Nederland. Hier werden schaalmodellen van havens, rivieren en platforms gebouwd om te testen of ze de kracht van water konden doorstaan. Computers waren er nog niet; alles werd handmatig berekend en vervolgens in de praktijk getest.

Zo werd in 1968 het Noorse boorplatform Marlin 03 op schaal nagebouwd in de golfbak. Onderzoekers wilden weten of het gevaarte in 80 meter diepe zee rechtop zou blijven staan. Kreetz: "Alles moest functioneel zijn. Het was geen miniatuurbouw en al helemaal geen Efteling. Het moest werken."

Vernield en vergeten
Toen het laboratorium in de jaren 90 zijn deuren sloot, bleef een groot deel van de onderzoeksmodellen achter in het bos. Veel constructies werden door vandalen vernield of raakten overwoekerd. "Dat is nog steeds pijnlijk", zegt Kreetz. "Heel veel is kapotgemaakt. We hebben soms alleen nog foto’s en oude rapporten om op terug te vallen."

Een restauratie van het oorspronkelijke boorplatform was daardoor onmogelijk. Daarom koos Natuurmonumenten ervoor een replica te bouwen, op schaal 1:15. Het drie meter hoge gevaarte weegt zo’n 200 kilo. Het verplaatsen naar de juiste plek bleek een flinke klus. "In eerste instantie dachten we dat we het met een paar man konden tillen", lacht Kreetz. "Maar uiteindelijk moest er toch een kraantje aan te pas komen."

Levend verleden
Met de replica krijgt het Waterloopbos opnieuw een tastbaar stukje historie terug. Bezoekers kunnen binnenkort met eigen ogen zien hoe het er destijds aan toeging. Tijdens de Open Monumentendagen aankomend weekend gaan de golfmachines weer draaien. Dan stuwen de grote metalen schotten watergolven richting het boorplatform, precies zoals tientallen jaren geleden gebeurde.

"Ik word er heel blij van, omdat ik weet dat dit weekend de golfmachines weer aangaan. Dan ga je het water horen en het platform zien bewegen. Dat is echt heel tof", zegt Kreetz. Hij hoopt dat bezoekers hetzelfde enthousiasme voelen. "Volgens mij moet je het altijd eerst iets begrijpen. Pas dan vind je het ook belangrijk om te beschermen of te behouden."