omroep flevoland

Fractievoorzitter Marc van Rooij van 50PLUS in Provinciale Staten heeft woensdag een groot deel van zijn collega's in de gordijnen gejaagd. Dat deed hij met kritische opmerkingen over zijn collega-Statenleden, de commissaris van de Koning en indirect het ambtelijk apparaat. Daarmee heeft hij een morele grens overschreden, aldus veel van zijn collega's.

Van Rooij deed zijn uitspraken in zijn betoog over de begroting voor 2026. Hij wilde de andere partijen een spiegel voorhouden. In plaats van dat politieke besluiten in het openbaar op woensdagen in Provinciale Staten worden genomen, gebeurt dat volgens Van Rooij in werkelijkheid op maandagavonden in coalitieoverlegjes achter gesloten deuren.

Meerdere petten
"Wij zien Statenleden met meerdere petten op, waardoor onafhankelijkheid vervaagt en vertrouwen verdampt. We zien een presidium (overleg van fractievoorzitters - red), dat meer politiek bedrijft dan het zou moeten bewaken", stelde Van Rooij.

Hij vervolgde: "Zelfs de commissaris van de Koning, onze scheidsrechter, mengt zich geregeld in publiek debat over bijvoorbeeld de luchthaven. Maar een scheidsrechter die daarmee scoort, is geen scheidsrechter meer, maar een spits geworden. De spits van het elftal van Gedeputeerde Staten."

Van Rooij hekelde ook de geheimhouding van stukken, terwijl dat volgens hem onnodig is. Als voorbeeld noemde hij stukken over datacentra, die geheim zijn verklaard omdat het advocatenkantoor van één van de betrokken partijen dat had geëist.

Oploopje
De woorden van Van Rooij zorgden voor een oploopje bij de interruptiemicrofoon, waar collega-fractievoorzitters er scherp afstand van namen. VVD-fractievoorzitter Franco Achtien deed een moreel appel op Van Rooij om zijn woorden terug te nemen: "Het zijn beschuldigingen tegen mensen en instituties, die zich niet kunnen verdedigen in deze Statenvergadering."

Lucas Kramer (GroenLinks) vond het "geen manier waarop we hier praten over andere Statenleden, de mensen die achter de scherm het werk doen en zeker ook onze voorzitter (commissaris Arjen Gerritsen)."

Van Rooij wilde zijn woorden niet terugnemen, omdat hij zijn eigen ervaring had willen vertellen. "Wij gaan over onze eigen bijdrage." Daar was Willem Boutkan (PVV) het op zich mee eens, maar toch vond ook hij dat de voorman van 50PLUS mensen had beschadigd. "Mijn morele oproep aan u: let gewoon op uw woorden." Het CDA riep op tot respect.

Ria Visser-Kapitein (ChristenUnie) zei dat met de uitspraken "een morele grens is gepasseerd. Dat vinden wij een hele treurige zaak." Zij vroeg Van Rooij welke spiegel hij zichzelf voorhoudt. Daarop antwoordde hij: "Wij zijn een onderdeel van het probleem, maar ook een onderdeel van de oplossing." Maar daar kwam hij niet mee, zo constateerden de ChristenUnie en D66.

Roelf Ratering (Politieke Partij Roelf Ratering) riep Van Rooij op bij zichzelf te rade te gaan over zijn manier van politiek bedrijven.

JA21 miste de "constructief kritische" houding van 50PLUS en overwoog even om een motie toch niet mede in te dienen, maar deed dat later toch wel. BBB wilde horen wat werd bedoeld met "dubbele petten van statenleden", maar Van Rooij stelde voor hierover op een ander moment te spreken.

Commissaris Gerritsen ging niet in op de kritiek die op hem was gericht. Wel riep hij Van Rooij en anderen op zich te onthouden van kritiek op mensen en collega's, die zich niet kunnen verdedigen. Van Rooij benadrukt een dag later dat hij in zijn betoog niemand heeft bekritiseerd, die zich niet ter plekke kon verdedigen. Ook heeft hij de griffie (ambtelijke ondersteuning) niet genoemd.

Begroting
Een ruime meerderheid van Provinciale Staten keurde aan het eind van de avond de begroting voor 2026 goed, met 50PLUS, Forum voor Democratie en de Partij voor de Dieren als tegenstemmers. Waar de coalitiepartijen vol lof waren over de goede voortgang van alle plannen en een degelijk financieel beleid, hekelde de oppositie juist het gebrek hieraan en het onnodig oppotten van miljoenen in de reserves.

De Staten stemden voor een motie, die het college van Gedeputeerde Staten opriep om te onderzoeken hoe er voor de landbouw een meerjarig plan voor vernieuwing kan komen. De Boerderij van de Toekomst moet hiervan een onderdeel blijven, ook al is de toekomst hiervan op dit moment onzeker.

De Staten willen ook uiterlijk volgend jaar zomer een plan over hoe Flevoland kan worden aangesloten op het netwerk van waterstof. De Maxima Centrale bij Lelystad zou hierin een knooppunt moeten worden.

Fonds Verstedelijking Almere
Veel discussie was er over het Fonds Verstedelijking Almere, dat met verschillende projecten Almere moet versterken. Volgend jaar stelt de provincie hiervoor nog eens 6,7 miljoen euro ter beschikking, de gemeente Almere ruim 10 miljoen. Provinciale Staten willen meer inzicht hoe dat geld wordt besteed en vroegen om onderzoeken naar de doelmatigheid en rechtmatigheid van het besteedde geld.

Volgens gedeputeerde Toon van Dijk doet een accountant in opdracht van Almere al onderzoek naar de rechtmatigheid en zou een onderzoek door de provincie dubbel werk zijn. Daarop ging indiener JA21 akkoord dat de Staten het rapport van de accountant van Almere krijgen doorgestuurd. Een onderzoek naar of de projecten effect hebben (doelmatigheid) liet Van Dijk over aan de Staten zelf om over te besluiten.