omroep flevoland

"Ik wil een vloerverwarming aanleggen, maar kan dat straks wel?" Het is een vraag van een Lelystedeling tijdens de inloopbijeenkomst maandagavond over het aardgasvrij maken van Lelystad. De gemeente heeft een vernieuwd plan gepresenteerd over Lelystad in 2050 geheel van het aardgas af is.

De man die zijn huis wil opknappen krijgt als antwoord dat een vloerverwarming heel goed op een warmtenet aangesloten kan worden. In 2050 stopt de levering van aardgas. Dat is jaren geleden al bepaald door de regering, maar de gemeenten hebben de regie gekregen.

Warmtepomp of warmtenet
"Ik wil weten hoe dwingend het is", vraagt een andere bezoeker. "Wij presenteren twee opties", zegt Ite Meints projectmanager warmtetransitie van de gemeente Lelystad.

Het gaat om een warmtepomp of om een aansluiting op een warmtenet. Dat gebeurt in verschillende fasen waarbij de meeste aansluitingen op het warmtenet voor 2040 gereed moeten zijn.

De man reageert gerustgesteld. Hij woont in een gebied waarvan Lelystad geen warmtenet heeft gepland. Bewoners zijn op andere warmtevoorzieningen aangewezen zoals de warmtepomp. "Ik ga die overstap waarschijnlijk niet meer meemaken", zegt de man. "Dat is pas over 25 jaar."

De mensen die aan het begin van de avond de inloopbijeenkomst bezoeken, laten een indruk achter dat de overstap voor hen niet zo'n probleem is. "Daar twijfel ik niet aan", zegt een man terwijl hij naar een warmtewisselaar kijkt die open en bloot op tafel ligt. Hij zegt het volste vertrouwen daarin te hebben.

"Waar doe je verstandig aan als eigenaar van een huis?" Dat zegt een meneer die van zijn installateur al het advies had gekregen om over te stappen om het warmtenet.

Een keuze heeft hij ook niet. In zijn buurt is het niet toegestaan om airco-units of warmtepompen aan de muur te bevestigen.

Aardwarmte
"We willen gebruik maken van warmte die in de bodem van Lelystad zit", zegt Meints. Het gaat om aardwarmte op zo'n twee kilometer diepte. "Dan hoeven we geen elektriciteit, biomassa of aardgas meer te gebruiken." Om die warmte te bereiken worden hele diepe gaten geboord.

Of er op twee kilometer diepte daadwerkelijk genoeg warmte te halen is, is niet zeker. Ook staat niet vast dat de methoden waarop de warmte wordt gewonnen ook in de praktijk goed zullen werken. Dat wordt pas duidelijk wanneer er geboord gaat worden.

"Als het niet werkt, hebben we nog alternatieven". Er wordt dan bijvoorbeeld warmte gewonnen uit het water van het IJsselmeer. "Dat is niet de beste oplossing", geeft Meints toe. Er is dan een hoop elektriciteit nodig om die warmte uit het water te halen.

Sneller
De snelheid waarin Lelystad aardgasvrij wordt gemaakt verschilt per wijk. In 2022 had de gemeenteraad al een stappenplan goedgekeurd. Daar is inmiddels verandering in gekomen.

Sommige delen van Lelystad zullen nog voor 2040 aardgasvrij zijn, terwijl in de eerste planning 2050 is aangehouden.

"Het is gebleken dat veel meer huizen toch behoorlijk goed geïsoleerd zijn dan we aanvankelijk dachten", legt Meints uit. Het aanleggen van een warmtenet blijkt soms eenvoudiger te zijn dan gedacht. Het kan daarom ook een stuk sneller.

Duurder
Hoe zit het dan met de kosten? Die vraag is meerdere keren gesteld door bezoekers. De gemeente Lelystad gaat er vanuit dat de kosten absoluut beheersbaar zullen zijn. De kosten voor het vastrecht zijn hoger, legt Meints uit.

Daar staat tegenover dat in goed geïsoleerde woningen het energieverbruik een stuk lager is. Wel moet er vanuit gegaan worden dat de energiekosten hoger zullen zijn in vergelijking met nu.

Haalbaar?
Alle gemeenten in Nederland moeten in 2050 volledig aardgasvrij zijn. Dat betekent dat er een enorme vraag zal zijn aan bouwers en materialen. Krijgt Lelystad dan niet te maken met schaarste op de markt als het gaat om arbeidskrachten en materialen?

"Daar proberen we nu al afspraken over te maken met leveranciers", zegt Meints. Verder roept hij kinderen en jongeren op om voor een vak in de techniek te kiezen. "We hebben jullie hard nodig", zegt hij.