omroep flevoland

De broers van de vorig jaar vermoorde Ryan uit Joure staan in Lelystad voor de rechter, terwijl haar vader, Khaled al-N., nog altijd vrij rondloopt in Syrië. Nieuwsuur reisde hem achterna om hem op te sporen en sprak daar met kennissen en familieleden van al-N., die bevestigen dat hij sinds zijn terugkomst in Syrië gezien is.

Kennissen en familieleden die spraken met Nieuwsuur vertellen dat al-N. woont in de conservatieve plaats Taftanaz in de noordelijke provincie Idlib. Sinds zijn terugkomst in Syrië zou hij zelfs hertrouwd zijn. Ze hebben hem sinds zijn terugkomst gezien en gesproken, maar zeggen niet te weten waar hij nu is.

Het is nog niet mogelijk om Khaled al-N. naar Nederland te halen. Dat bevestigde de officier van justitie donderdagochtend tijdens de strafzaak rondom de dood van Ryan al Najjar, die in mei 2024 dood werd gevonden in het water langs de Knardijk.

Familieleden geschokt over dood Ryan
De broer van al-N., die zelf een winkel in het dorp heeft, vertelt dat de vader van Ryan niet wilde dat iemand wist waar hij naartoe ging. "Hij werd niet alleen boos, hij zei: 'Als ik niet meer welkom ben, ga ik wel weg." Volgens zijn broer woont al-N. sindsdien vrij in Syrië. "Het enige wat ik nu wil is dat de waarheid boven tafel komt."

Lees ook: Strafzaak over dood van Ryan al Najjar begint, dit is wat we tot nu toe weten

De oom van Ryan, die haar nog kent van voor de verhuizing naar Nederland, vertelt dat Ryan praktisch bij hen is opgegroeid en dat hun huis dicht bij dat van de familie stond. Hij zegt dat Ryan normaal was, de koran las, maar dat ze zich in Nederland anders ging gedragen: ze droeg geen hoofddoek en leefde volgens de vrijheid die ze daar ervoer. Volgens hem leidde die keuze tot conflicten met haar vader: "Omdat ze niet wilde luisteren heeft hij haar vermoord. Het misdrijf was in Nederland en hij moet daar berecht worden."

Nederland ziet weinig mogelijkheden
Het ministerie van Justitie laat weten dat strafrechtelijke samenwerking met Syrië momenteel niet mogelijk is, omdat de noodzakelijke justitiële instanties daar nog niet operationeel zijn. Daardoor kan Nederland geen rechtshulpverzoeken indienen en is uitlevering geen optie.

In Syrië klinkt een ander geluid. Minister van Justitie Mazhar al-Wais zegt dat de Syrische justitie volledig hersteld is en klaarstaat om Europese landen rechtshulp te bieden. Tot nu toe stuurde Nederland echter geen verzoek in de zaak van al-N., zegt hij tegenover Nieuwsuur.

Baraa Abdulrahman, adviseur van het ministerie, benadrukt daarbij dat samenwerking juridisch mogelijk is: "Als een Syriër in Nederland een misdrijf pleegt en dan naar Syrië vlucht, dan communiceren Nederland, Syrië, en Interpol met elkaar."

Zoons: 'Niet ingewikkeld te vinden'
De broers van Ryan - Muhanad en Mohamed - worden net als hun vader verdacht van betrokkenheid bij haar dood. De advocaat van Muhanad wilde weten wat er gedaan is om vader Khaled naar Nederland te halen, omdat hij naar het buitenland gevlucht is. Hij refereerde aan de reportage van Nieuwsuur, waarbij een journalist afgereisd is naar Syrië om vader Khaled te vinden. "Kennelijk is het niet ingewikkeld om hem te vinden", aldus de advocaat. Hij wilde ook weten of het binnen afzienbare tijd mogelijk was dat de vader toch naar Nederland komt.

Ryan werd gevonden bij de Knardijk.

Volgens de officier van justitie is er nu nog geen zicht op dat de vader binnenkort naar Nederland komt. Ook zei de OvJ dat, wanneer er een verandering van de situatie in de relatie met Syrië komt, er wel een poging gedaan kan worden om vader Khaled te laten uitleveren en verhoren als getuige en verdachte.

Complexe berechting
Hoogleraar internationaal strafrecht Göran Sluiter vertel aan Nieuwsuur dat al-N. in Syrië berecht kan worden of zijn straf daar kan uitzitten, maar wijst op de ingewikkelde mensenrechtensituatie. Nederland werkt liever niet samen met landen waar het recht op een eerlijk proces onvoldoende gewaarborgd is.

Volgens Sluit vereist samenwerking met Syrië diplomatieke inzet. Hoewel de banden langzaam worden hersteld, kan Syrië politieke tegenprestaties vragen, zoals uitlevering van Assad-aanhangers. Nederland kan daar volgens Sluiter niet op ingaan vanwege het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.