omroep flevoland

Duizenden bezoekers uit de hele wereld kwamen de afgelopen vijf jaar naar Lelystad om te zien hoe de landbouw van morgen eruit kan zien. Maar die toekomstvisie blijkt financieel niet houdbaar. De 'Boerderij van de Toekomst' moet in 2026 noodgedwongen pauzeren omdat een rijkssubsidie is afgewezen.

WUR-onderzoeker Pieter de Wolf stond in 2020 aan de wieg van het project. Hij baalt van de noodgedwongen pauze. "Toen de subsidieaanvraag werd afgewezen, hoopten we nog een andere financier te vinden. Dat is niet gelukt."

Een nieuwe aanvraag bij de overheid werd afgewezen omdat er te veel concurrentie was van andere projecten. Het gevolg is dat het onderzoek naar toekomstige akkerbouw in Flevoland een jaar lang op de waakvlam moet.

Innovatie
De Boerderij van de Toekomst is een project van Wageningen University & Research (WUR) aan de Edelhertweg in Lelystad. "We ontwikkelen en testen hier innovatieve oplossingen voor een toekomstbestendige landbouw." Volgens De Wolf zijn de innovaties voor boeren vaak nog te spannend of risicovol om in de praktijk toe te passen.

Met de Boerderij van de Toekomst wordt de uitwerking van de innovaties inzichtelijk. "Zo krijgen we een beeld van wat wel en niet werkt, welke oplossingen je kunt combineren en waar knelpunten, risico’s en beperkingen liggen."

Rustgewas
Concreet betekent de pauze dat de innovatieve landbouwmethoden een jaar in de ijskast gaan. Het proefveld van twintig hectare is dinsdag ingezaaid met graan. Dit gewas dient als 'rustgewas' om de bodem niet te belasten.

Als het aan De Wolf ligt, komt van uitstel geen afstel. De pauzeknop wordt wat hem betreft niet ingezet als dwangmiddel of om druk uit te oefenen op politiek Den Haag. "Het is geen dreigement, maar een onvermijdelijke realiteit." Wel ziet hij het als een signaal: als de overheid en de sector innovatie willen, moeten ze de portemonnee trekken. "Dit soort dingen blijven niet vanzelf bestaan."

De Boerderij van de Toekomst moest een project worden met een duur van 15 jaar, wat nu na zes jaar in de kiem wordt gesmoord. Aan onderzoeken komt daarmee abrupt een einde. "Je bent nog niet eens halverwege of dan moet het stoppen. Dan kun je eigenlijk weinig conclusies trekken."

Niet alles gaat verloren. Specifieke onderzoeken die op hetzelfde terrein plaatsvinden, zoals proeven met strokenteelt en gewasbescherming, hebben eigen financiering en lopen door.

Nieuwe poging
In 2026 worden opnieuw subsidies verstrekt. De onderzoekers hopen volgend jaar alsnog budget van het ministerie van Landbouw te ontvangen, om in 2027 een doorstart te maken. De vaste rijpaden in het veld blijven daarom vooralsnog intact, zodat de machines over een jaar de draad weer kunnen oppakken. Als er dan wel geld is.

Het beeld zal komend jaar even wennen zijn aan de Edelhertweg in Lelystad. Waar normaal robots over het land rijden en stroken met diverse gewassen elkaar afwisselen, zal in 2026 enkel graan wuiven. Een 'rustgewas', noemen de onderzoekers van Wageningen University & Research (WUR) het. Maar het is vooral een noodgreep.