omroep flevoland

De provincie moet nieuwe, algemene regels en voorwaarden opstellen voor het wonen op voormalige boerenerven. Daarbij moet rekening worden gehouden met de verschillen tussen de drie Flevolandse polders en is maatwerk dus belangrijk.

Deze en andere standpunten gaven Provinciale Staten woensdagavond mee in een commissievergadering over het beleid rond wonen op (voormalige) boerenerven. Dat beleid is in 2006 opgesteld en sindsdien niet meer aangepast aan de tijd.

Op dit moment is wonen in het buitengebied alleen toegestaan in een boerderijwoning, met één woning per erf. Grootschalige bewoning is niet toegestaan, maar wel mogen in bestaande bebouwing maximaal 150 arbeidsmigranten worden gehuisvest. De provincie geeft toe dat dit een vreemde situatie is.

De gemeente Noordoostpolder heeft eerder bij wijze van experiment toestemming gekregen om 35 woningen op erven te realiseren. Dat experiment is afgesloten. De gemeente vroeg de provincie in december toestemming voor nog eens 25 woningen, maar de provincie houdt dat tegen. Zij wil tot eind dit jaar eerst nieuw beleid formuleren. Noordoostpolder krijgt hierover binnenkort een brief.

Leegstand
De afgelopen jaren zijn veel boeren gestopt en boerderijen leeg komen te staan. De komende jaren zet die trend door. Tot 2030 komt naar verwachting 1,3 miljoen vierkante meter aan erven vrij.

Om leegstand, verloedering en ondermijnende criminaliteit tegen te gaan, is het wenselijk dat er op de erven bewoning is, zegt de provincie. De vraag die zij nu moet beantwoorden is onder welke voorwaarden de functie van een boerenerf mag veranderen en of er meer dan één woning mag worden toegestaan. Dat zou helpen om het tekort aan woonruimte aan te pakken.

Geen mini-woonkernen
De SGP vindt dat er op een erf best meer dan één woning zou moeten kunnen komen. Dat helpt de woningnood aan te pakken. Zeker in de Noordoostpolder, met veel kleinere kavels en dus veel woningen, kan meer bewoning leegstand aanpakken.

Meerdere partijen waarschuwen dat het niet zo mag zijn dat er in het landelijk gebied grootschalige woningbouw met nieuwe mini-woonkernen ontstaat, aldus onder meer de VVD.

50PLUS verbindt er de voorwaarde aan dat extra woningen alleen mogen, als dat niet ten koste gaat van het landschap. De partij wil extra betaalbare woningen voor starters, doorstromers en ouderen uit de dorpen, al dan niet met een zorgfunctie.

Maatwerk
De VVD, BBB, PVV, CDA en Forum voor Democratie willen dat het nieuwe provinciale beleid zich richt op de hoofdlijnen en niet op individuele erven. De provincie moet "generieke" spelregels formuleren, maar het is aan de gemeenten om het beleid binnen de kaders uit te voeren. Dat geeft gemeenten de mogelijkheid om per erf maatwerk te bieden.

Andere fracties dringen aan op maatwerk per gebied. "In Oostelijk en Zuidelijk Flevoland zijn veel grotere erven dan in de Noordoostpolder", aldus Roelf Raterink (PPRR). GroenLinks-PvdA sprak over "het DNA per polder", waarmee rekening moet worden gehouden. "Een generieke maatregel doet geen recht aan de verschillen en zal zelfs leiden tot verrommeling en sluipende verstedelijking", waarschuwde Ria Visser-Kapitein (ChristenUnie).

De ChristenUnie pleitte daarom voor een provinciale erven effecttoets, waarbij per erf wordt gekeken of en hoe meer woningen passen in de omgeving. Zo'n toets moet voorkomen dat er in een gebied op meerdere erven tegelijk woningbouw plaatsvindt, die bij elkaar opgeteld te veel is. Het CDA vreest dat zo'n toets leidt tot willekeur bij de beoordeling van een aanvraag.

Agrarische bedrijven
De VVD, BBB en PVV waarschuwden dat het toestaan van meer bewoning op voormalige boerenerven er niet toe mag leiden dat agrarische bedrijven in de directe omgeving worden beperkt in hun bedrijfsvoering. "Het is wenselijk om een ruime afstand tot de erfgrens met de windsingels aan te houden, zodat gangbare landbouw en wonen naast elkaar kunnen bestaan", aldus de BBB.

De PVV verwees naar het verzoek van de gemeente Noordoostpolder voor 25 extra woningen, waarin de gemeente rekening zegt te willen houden met spuitvrije zones rond nieuwe woningen op erven. "Hoe zit het dan met de buren die daar zitten en beperkt worden, de boer die door wil met zijn opvolger? Hoe kan hij beschermd worden tegen de Amsterdamse grachtengordel die hier komt wonen en bij elke scheet en drie knikkers aan de telefoon hangt en klaagt dat er iets zoemt of ruikt? Hoe gaan de provincie en gemeente Noordoostpolder dat borgen?", aldus Willem Boutkan.

De VVD en PVV haalden ook aan dat het veranderen van een agrarische functie van een erf naar een woonfunctie altijd vrijwillig moet gebeuren. En dat het nooit zo mag zijn dat dit gebeurt om er geld aan te verdienen, omdat een erf voor bewoning meer waard is. "Het moet niet zo zijn dat een erf een handelsobject wordt", aldus Franco Achtien. Of zoals PVV'er Boutkan zei: "Voor je het weet hebben we de Amsterdamse grachtengordel hier zitten."

CDA-Statenlid Jennie Kempenaar-van Ittersum waarschuwde haar collega's dat de provincie heel zorgvuldig naar het nieuwe beleid moet kijken. "Je kunt dit maar één keer goed doen. Als we nu dingen doen waar we later spijt van krijgen, dan zou ons dat terecht kunnen worden nagedragen."

Gedeputeerde Staten nemen alle opmerkingen mee en komen dit voorjaar met een reactie. In het tweede kwartaal wordt ook met inwoners over het ervenbeleid gesproken. In het vierde kwartaal stellen Provinciale Staten het nieuwe beleid vast.