omroep flevoland

Het opstappen van twee wethouders in Lelystad tijdens een fel debat over de ambtelijke crisis oogt heftig. Toch is het volgens politicoloog en bestuurskundige Peter Castenmiller minder uitzonderlijk dan het lijkt. "Het gebeurt niet elke dag, maar in Nederland stappen jaarlijks honderden wethouders op. Met meer dan driehonderd gemeenten is dit geen unicum."

Wethouders Annemieke Messelink-Dijkstra en Dennis Grimbergen legden dinsdagavond hun functies neer na aanhoudende onrust binnen het stadhuis en spanningen tussen bestuur en ambtenaren. Daarmee verliest Lelystad in één klap de helft van de wethouders in het college.

Spanningsveld tussen bestuur en ambtenaren
De kern van de Lelystadse crisis lijkt te liggen bij de verhouding tussen wethouders en ambtenaren. Castenmiller wijst erop dat wethouders geen leidinggevenden zijn van het ambtelijk apparaat. "Wethouders zitten er vanwege politieke steun, niet omdat ze per se goede managers zijn."

Juist dat onderscheid blijkt in de praktijk lastig. "Wethouders mogen opdrachten geven, maar zijn geen manager. Zeker als je weinig ervaring hebt met besturen kan dat wringen. Dan ontstaat er frictie en soms gaat het mis."

Hij wijst erop dat de ambtelijke organisatie blijft functioneren. "Het dagelijkse werk gaat gewoon door. Paspoorten worden uitgegeven, meldingen opgepakt. Alleen nieuwe politieke plannen zal je niet meer zien, maar zo vlak voor verkiezingen was dat toch al onwaarschijnlijk."

Vertrouwen herstellen? Nieuwe start na verkiezingen
Het vertrouwen tussen bestuur en ambtenaren lijkt beschadigd, maar ook dat is volgens Castenmiller niet onoverkomelijk. "Een nieuw college begint in principe met een schone lei en maakt opnieuw afspraken over de samenwerking."

Effect op verkiezingen onzeker
Of de crisis invloed heeft op de opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen, durft Castenmiller niet te zeggen. "Het helpt niet voor het beeld van de lokale politiek, maar de opkomst wordt door veel meer factoren bepaald."

De opgestapte wethouder Grimbergen was voor de collegecrisis aangewezen als lijsttrekker voor de VVD voor de komende gemeenteraadsverkiezingen. Het is nog onduidelijk of hij nog steeds van plan is om die rol op zich te nemen, maar het hoeft volgens Castenmiller niet per se negatief uit te pakken. "Het kan mensen afschrikken, maar ook juist mobiliseren. Ook dat is moeilijk te voorspellen."

Burger merkt weinig
Voor de Lelystedeling zelf zal de crisis weinig merkbaar zijn, verwacht Castenmiller. "De dienstverlening blijft gewoon doorgaan. Als burger ga je hier in het dagelijks leven nauwelijks iets van merken."