omroep flevoland

Theatergezelschap Suburbia uit Almere heeft van de rechtbank gelijk gekregen in een zaak over een afgewezen rijkssubsidie. De Rechtbank Midden-Nederland oordeelt dat het Nederlands Fonds voor Podiumkunsten onvoldoende heeft uitgelegd waarom de subsidieaanvraag van het gezelschap werd afgewezen. Het fonds moet daarom binnen tien weken een nieuw besluit nemen.

Suburbia vroeg een meerjarige subsidie aan voor de periode 2025 tot en met 2028. Met dat geld wilde het gezelschap nieuwe theaterproducties ontwikkelen en uitvoeren. In 2024 wees het Fonds Podiumkunsten de aanvraag af, op basis van een advies van een externe adviescommissie.

Kritiek op motivering
In dat advies stelde de commissie onder meer dat Suburbia onvoldoende scoorde op artistieke kwaliteit, publieksbereik en maatschappelijke betekenis. Ook werd de bijdrage van het gezelschap aan de landelijke podiumkunsten ter discussie gesteld.

De rechtbank is kritisch op die beoordeling. Volgens de rechter mag het fonds inhoudelijke keuzes maken, maar moeten die duidelijk, concreet en navolgbaar worden onderbouwd. Op meerdere punten schiet die motivering tekort.

Zo is onvoldoende uitgelegd hoe de commissie tot haar oordeel kwam over diversiteit en inclusie, de publieksfunctie en de betekenis van Suburbia binnen de regio en daarbuiten.

Fonds: advies op hoofdlijnen overeind
Het Fonds Podiumkunsten laat in een reactie weten dat de rechtbank het advies op hoofdlijnen in stand heeft gelaten, maar wel heeft geoordeeld dat niet alle motiveringen helder genoeg zijn verwoord.

Volgens het fonds betekent dat niet dat het advies inhoudelijk onjuist is. "Een advies bestaat uit verschillende argumenten per criterium die samen leiden tot een oordeel. Als de rechter vindt dat een argument onvoldoende navolgbaar is, wil dat niet zeggen dat het oordeel zelf onjuist is", aldus het fonds.

De rechter draagt het fonds op om de adviescommissie opnieuw advies te laten uitbrengen op de punten waar de motivering tekortschiet. Dat gaat het fonds nu ook doen.

'Fundamenteel onhoudbaar'
Algemeen directeur Jos van Hulst van Suburbia spreekt van een belangrijke uitspraak.
"Het is niet alleen goed nieuws voor ons, maar voor de hele provincie", zegt hij. "De rechter benadrukt dat het belang van een theatergezelschap in Flevoland zwaarder had moeten meewegen."

Volgens Van Hulst bevestigt de uitspraak wat Suburbia al langer stelde. "Wij vonden altijd dat het advies waarop de afwijzing was gebaseerd, stoelde op onjuiste aannames. Drie van de vier beoordelingscriteria blijken volgens de rechter niet voldoende stand te houden."

Veel meer bezwaren dan eerder
Dat Suburbia naar de rechter stapte, past volgens het fonds in een bredere trend. In totaal maakten 66 instellingen bezwaar tegen afwijzingen in deze subsidieronde. Dat is bijna drie keer zoveel als bij eerdere rondes.

Het fonds verklaart dat door te wijzen op het grote aantal afwijzingen. In 2016, 2020 en 2024 werden respectievelijk 47, 53 en 146 aanvragen afgewezen. In eerdere perioden kregen veel afgewezen instellingen met een positief advies alsnog subsidie, na extra geld vanuit de Tweede Kamer. Dit keer kwam dat extra geld er niet, waardoor 59 instellingen met een positief advies alsnog buiten de boot vielen. Juist deze groep is volgens het fonds vaker naar bezwaar en beroep gestapt.

Nieuwe beoordeling binnen tien weken
Het Fonds Podiumkunsten heeft tien weken om een nieuw besluit te nemen. De adviescommissie wordt gevraagd opnieuw te kijken naar de criteria die volgens de rechter onvoldoende waren onderbouwd. Op die onderdelen moet een nader gemotiveerd advies worden uitgebracht.

Daarna neemt het bestuur van het fonds een nieuw besluit op bezwaar. Als de commissie bij heroverweging positief adviseert, kan Suburbia alsnog subsidie krijgen voor de periode 2025–2028.

Van Hulst ziet daarin perspectief. "Voor zover wij weten is daar binnen het fonds een voorziening voor. Deze uitspraak geeft ons in ieder geval weer een reële kans."