Zoektocht naar geschikte wethouder: 'Begin op tijd'

FLEVOLAND • Vr 6 februari 2026 | 8:22 • Vrijdag 6 februari 2026 | 8:22

De gemeenteraadsverkiezingen komen eraan en dat betekent dat er binnenkort veel nieuwe wethouders acte de présence gaan geven. Maar hoe vinden partijen mensen die wethouder willen worden?

De D66-fractie in Almere plaatste afgelopen week een vacature op LinkedIn. "Wij zoeken bestuurders die visie combineren met daadkracht. Mensen die luisteren, verbinden en besluiten durven nemen wanneer dat nodig is", valt te lezen in de vacature.

De fractie laat weten dat dit voor hen de gebruikelijke gang van zaken is. Het vertrek van huidig wethouder Maaike Veeningen staat dan ook los van die vacature.

Keuze voor wethouderschap vraagt om openheid
De Wethoudersvereniging laat weten de weg van een vacature niet vaak te hebben gezien. "Zeker niet van een partij met een groot netwerk. De timing is wel gebruikelijk", zegt directeur Hatte van der Woude. "Ze zijn zelfs wat laat."

Vaak beginnen partijen een jaar van tevoren met de voorbereidingen. Als er dan al een wethouder is, moet die laten weten of hij/zij een nieuwe periode ziet zitten. En de partij moet beslissen of de wethouder naar tevredenheid heeft gefunctioneerd. Als er een nieuwe wethouder gaat komen, dan begint die zoektocht al vroeg.

Volgens de directeur vergt het wel wat van mensen om de keuze te maken en 'ja' te zeggen tegen de vraag. "Als je een onderneming hebt, valt dat weg. Of je hebt een baan die je op moet zeggen." Dat vraagt openheid naar de huidige werkgever, ziet Van der Woude, want het hangt van veel onzekerheden af.

Hatte van der Woude
"Vaak zijn er meerdere mensen die wethouder willen worden. Er worden gespreksrondes gehouden, dus misschien wordt je het niet. Of je partij komt toch niet in de coalitie." Maar een fractie die rond de verkiezingen nog geen wethouder in gedachten heeft, heeft een probleem.

Na de verkiezingen schuift de kandidaat-wethouder namelijk naast de fractievoorzitter aan bij het schrijven van het coalitieakkoord. Vaak weten partijen ook ver van tevoren al welke portefeuilles ze willen hebben en kiezen een kandidaat-wethouder die daarbij past. "De meeste partijen doen die selectie achter de schermen, in hun eigen netwerk."

Wat is de Wethoudersvereniging?
De Wethoudersvereniging is een organisatie die betaalde opleidingen en trainingen aanbiedt aan (toekomstige) wethouders. Van de 1400 wethouders in Nederland zijn circa 1100 wethouders lid van de vereniging, zo valt op de website te lezen. 17 van de 22 Flevolandse wethouders zijn aangesloten.

Om die portefeuilles wordt, net als in de landelijke politiek, soms gestreden. En dan kan het voorkomen dat een partij een wethouder geselecteerd heeft met een portefeuille in gedachten, maar dat portefeuille niet krijgen. "Dat is onderhandelen. Als de andere partijen constructief in de coalitie zitten, zullen ze zorgen dat jouw partij zich op andere zaken goed bediend voelt."

Soms kan het ook helpen om van tevoren duidelijk te maken welke portefeuilles gewenst zijn, zegt Van der Woude. "Dan kun je voor de verkiezingen al puzzelen of je als twee partijen bij elkaar past in een coalitie."

Wie kan wethouder worden?
Een vacature als die van D66 roept ook de vraag op: kan iedereen dan wethouder worden? In beginsel wel, zegt Van der Woude. "Maar als je heel gehecht bent aan vrije tijd en aan een voorspelbare werkweek, of je bent heel stressgevoelig, dan denk ik niet dat de rol van wethouder iets voor je is."

Aan de andere kant: iemand die graag maatschappelijke veranderingen teweeg wil brengen en het niet erg vindt om daar hard voor te werken, zou wel een goede match kunnen zijn, aldus Van der Woude.

Het beeld dat veel mensen hebben van wethouders, waarbij ze de straat opgaan en met mensen in gesprek gaan, is maar het topje van de ijsberg. "Het is een heel theoretisch beroep. Die mensen gaan met je in gesprek omdat je een bestuurder bent, dat betekent dat je je zaakjes goed moet kennen."

En veel lezen. Lezen is echt een pré, stelt de Wethoudersvereniging. "Je moet in een hoog tempo stukken kunnen lezen en daar de essentie uithalen. Je moet alle notities van ambtenaren doornemen en dat zijn grote kwesties."

500 tot 700 nieuwe wethouders
De Wethoudersveriging ondersteunt toekomstige en nieuwe wethouders. Dat begint bij een losstaande oriëntatie voor mensen die interesse hebben tot ondersteuning tijdens de eerste 100 dagen in het vak.

"Veel mensen komen toch van buiten en zijn nog niet eerder wethouder geweest. Maar je hebt bij dit vak geen inwerktijd. Vanaf dag één ben je wethouder en moet je besluiten nemen."

De Wethoudersvereniging verwacht dat er in heel Nederland tussen de 500 en 700 nieuwe wethouders ten tonele verschijnen in de periode na de verkiezingen. Dat baseert de vereniging op de verkiezingen van 2022, toen er ook 700 nieuwe wethouders waren.

"Ik hoor wel veel dat mensen het niet overwegen vanwege de werkdruk, maar ook vanwege agressie en bedreigingen", zegt Van der Woude. "Ik vind het jammer dat daar de nadruk op komt, want veel wethouders vinden hun baan ontzettend leuk. Je kunt als wethouder letterlijk veranderingen maken in je gemeente."

WhatsApp ons!
Heb jij een tip of verbetering? Stuur de redactie van Omroep Flevoland een bericht op 0320 28 5050 of stuur een mail: rtv@omroepflevoland.nl!

Maak Omroep Flevoland jouw voorkeursbron in Google
Met een nieuwe functie van Google bepaal je voortaan zelf welke bronnen je als eerste ziet wanneer je zoekt. Zo mis je nooit meer het laatste nieuws van ons. Voeg Omroep Flevoland toe aan Google!

Deel artikel