Almere en Lelystad staan hoog op 'Onderwereldkaart'

FLEVOLAND • Ma 16 maart 2026 | 12:48 • Maandag 16 maart 2026 | 12:48

Almere en Lelystad scoren hoog op de Onderwereldkaart die RTL Nieuws heeft samengesteld. In het onderzoek naar de invloed van criminaliteit op de samenleving is bij 336 gemeenten gekeken hoe kwetsbaar ze zijn. Almere staat op plek 11, direct gevolgd door Lelystad op de 12e plek.

De onderzoeksredactie van RTL Nieuws keek niet alleen naar geregistreerde misdrijven, maar ook naar omstandigheden die criminaliteit kunnen versterken. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om huishoudens die veel schulden hebben of buurten waar mensen weinig contact met elkaar hebben.

Wat opvalt is dat de hoge positie van beide Flevolandse steden vooral komt door dat soort situaties, die kunnen leiden tot ondermijnende criminaliteit. Daarin is vooral het percentage van de inwoners dat problematische schulden heeft een uitschieter. Landelijk gezien staat Lelystad op de 4e plaats en Almere op de 5e.

Kwetsbaar
Wie financieel klem zit, is kwetsbaar. Dat blijkt uit meerdere onderzoeken. Criminelen hebben volgens criminoloog Edward van der Torre uitstekende voelsprieten voor mensen die in de problemen zitten. Door hen hulp te bieden in ruil voor een wederdienst, kunnen mensen de criminaliteit in worden geloodst. Dat maakt huishoudens met problematische schulden dus kwetsbaar voor ondermijning.

In Lelystad heeft 15 procent van de huishoudens volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek problematische schulden. In Almere gaat het om 14,5 procent.

Risicojongeren
Ook is door de onderzoeksredactie van RTL Nieuws gekeken naar het aantal risicojongeren in de stad. Vooral Lelystad scoort wat dat betreft hoog op de ranglijst. Het platform Zicht op Ondermijning ontwikkelde een model om per gemeente te onderzoeken in hoeverre jongeren risico lopen om in de drugscriminaliteit te belanden. Hiervoor is gekeken naar kenmerken en omstandigheden die dat risico verhogen, zoals Halt-straffen, voortijdig schoolverlaten en armoede in het gezin.

Hoewel de kans nog altijd beperkt is, hebben risicojongeren twaalf keer zoveel kans om verdachte te worden, vergeleken met leeftijdsgenoten. Het maakt hen kwetsbaar. In Lelystad valt 7,7 procent van de jongeren in deze groep, daarmee staat de gemeente op plek 5 in het land. In Almere is dat 6,8 procent en daarmee plek 13.

De Onderwereldkaart meet op vijftien verschillende manieren de risico's op ondermijnende criminaliteit in Nederlandse gemeenten. Hierdoor zijn gemeenten onderling te vergelijken. De gegevens voor de indicatoren zijn afkomstig van Politie, CBS, Zicht op Ondermijning, Leefbaarometer, GraydonCreditsafe en Meld Misdaad Anoniem. Het onderzoek is samengesteld in overleg met experts als criminologen en datawetenschappers.

Opvallend in alle cijfers is verder dat in Almere verhoudingsgewijs veel bedrijven zijn met een veroordeelde eigenaar of bestuurder. Wie eerder in de fout is gegaan, heeft volgens onderzoekers een grotere kans om dat opnieuw te doen.

Bij mensen met een strafblad in drugs- en vermogensdelicten is dit risico bovengemiddeld. Een eerder veroordeelde eigenaar of bestuurder van een bedrijf vormt daarmee een risico op misbruik voor criminele doeleinden. Almere staat wat dit betreft op plek 8 van de 336 gemeenten die zijn onderzocht voor de Onderwereldkaart.

En Almere verschijnt ook in de top tien met het aantal inwoners dat wordt verdacht van een ondermijnend conflict; op plek 9. Deze plek wordt gedeeld met Lelystad.

Andere gemeenten
De overige Flevolandse gemeenten staan een stuk lager op de RTL Nieuws Onderwereldkaart. Noordoostpolder staat op plek 155. Wat opvallend is in deze gemeente, is dat hier veel panden in eigendom zijn van mensen die eerder veroordeeld zijn voor ondermijnende delicten. Noordoostpolder staat hiermee op de 1e plek in heel Nederland.

Urk staat op de 168e plek en Zeewolde volgt op plek 175. Voor Dronten worden de risico's op ondermijnende criminaliteit het laagst ingeschat, deze gemeente staat op plek 204 van de landelijke ranglijst.

WhatsApp ons!
Heb jij een tip of verbetering? Stuur de redactie van Omroep Flevoland een bericht op 0320 28 5050 of stuur een mail: rtv@omroepflevoland.nl!

Deel artikel