Wat bloeit daar voor geels langs de weg? En nee, het is geen koolzaad

FLEVOLAND • Do 23 april 2026 | 5:55 • Donderdag 23 april 2026 | 5:55

Het is niet alleen de tijd van de kleurige tulpen in Flevoland, maar ook van duizenden gele bloemetjes langs de weg. Voor wie de provincie deze weken doorkruist, is de kans groot dat ze al zijn opgevallen. En als je uit nieuwsgierigheid op internet zoekt naar wat voor soort bloem dit is, kom je al snel uit bij koolzaad, een plant met een bijzonder verhaal. Maar we kunnen alvast één ding verklappen, het is geen koolzaad.

Koolzaad hoort bij de geschiedenis van Flevoland; het werd ingezet na de inpoldering. De Noordoostpolder viel officieel droog op 9 september 1942, daarna volgden Oostelijk en Zuidelijk Flevoland. Het nieuwe land werd verdeeld onder boeren, die na de hongerwinter moesten zorgen voor voedsel voor heel Nederland.

Fragment Polygoon

Zoute, zompige grond
Maar hoe verbouw je gewassen op natte, zoute grond? Aardappelen zouden simpelweg wegrotten door het water en het zout, vertelt Niels van der Boom van Stichting Polderpioniers. Daarom werd gekozen voor koolzaad.

"Aan de ene kant kan koolzaad goed tegen zout, aan de andere kant heeft het een diepe penwortel die ver de grond in gaat. Dat was goed voor de structuur van de bodem, die nog nat en sponsachtig was." Met die wortels hielp de plant het land langzaam droger en steviger te maken.

En dus kleurde het nieuwe land geel. Velden vol bloeiende koolzaadplanten werden een vertrouwd beeld, eigenlijk net zo iconisch als de tulpenvelden nu, vertelt Van der Boom. "Er was zelfs een koolzaadroute en de Rijksdienst organiseerde exposities. Grote tentoonstellingen over de inpoldering, een beetje zoals de tulpenroutes van nu."

Het Flevolands Archief

1950

Het Flevolands Archief

Het Flevolands Archief

Margarine en bijen
Koolzaad werd vooral geteeld voor de olie, die bijvoorbeeld in margarine terechtkomt. Wat na het persen overblijft, koolzaadschroot, kan gebruikt worden als veevoer. En ook bijen zijn er dol op: tijdens de bloeiperiode in april en mei bestuiven zij het koolzaad en nemen de nectar mee. Daar kan koolzaadhoning van worden gemaakt.

Imkers in koolzaadveld

2000
Maar het bloemetje wat nu in de berm groeit is, ondanks dat dat wel veel op het internet staat, geen koolzaad.

Het gewas is namelijk zo goed als verdwenen uit Flevoland. "Door handelsverdragen kon het goedkoop uit het buitenland worden geïmporteerd. Flevolandse boeren konden daar niet meer tegenop", zegt Van der Boom.

Ook soja, waar het koolzaad deels voor werd gebruikt als vervanger voor veevoer, werd goedkoper. "Het werd financieel aantrekkelijker om andere gewassen te telen. Boeren kijken uiteindelijk naar wat het meeste oplevert."

In een maandblad voor imkers uit november 1994 staat het einde van het koolzaad beschreven. "De gouden tijd van overweldigende dracht in Flevopolders lijkt voorgoed voorbij." De Rijksdienst stopt dan met het telen van koolzaad.

Wat zie je dan wel?
Tegenwoordig zijn er nog een paar boeren die koolzaad verbouwen in Nederland, al begint het langzaam weer wat populairder te worden, zegt Van der Boom. Maar in de bermen vind je het niet: "Het lijkt er heel erg op, maar het is het niet. In de bermen groeien herik en raapzaad. Dat zijn planten uit dezelfde familie."

Herik

Koolzaad

Eigenlijk is het onkruid wat er mooi uitziet, zegt Van der Boom. "En ze zijn goed voor insecten en bijen. Ik snap de verwarring. Maar koolzaad werd vroeger op grote schaal geteeld, waardoor het een massale plant is. De bloemetjes in de berm zijn een stuk kleiner."

WhatsApp ons!
Heb jij een tip of verbetering? Stuur de redactie van Omroep Flevoland een bericht op 0320 28 5050 of stuur een mail: rtv@omroepflevoland.nl!

Maak Omroep Flevoland jouw voorkeursbron in Google
Met een nieuwe functie van Google bepaal je voortaan zelf welke bronnen je als eerste ziet wanneer je zoekt. Zo mis je nooit meer het laatste nieuws van ons. Voeg Omroep Flevoland toe aan Google!

Deel artikel

recent nieuws