omroep flevoland

Er is afgelopen jaar iets minder drinkwater gebruikt dan het jaar ervoor. Goed nieuws, zou je denken, zeker nu er steeds vaker wordt opgeroepen om zuiniger met water om te gaan. Toch waarschuwt drinkwaterbedrijf Vitens voor tekorten. "Nieuwe woningen moeten een aansluiting krijgen, daar wordt het nijpend."

Dat vertelt Nena Kreeft, woordvoerder van Vitens. Donderdag presenteerde het bedrijf de jaarcijfers. Daaruit blijkt dat Vitens dagelijks zo’n miljard liter drinkwater levert aan 6 miljoen mensen, onder meer in Flevoland, maar ook in de provincies Friesland, Gelderland, Utrecht en Overijssel.

In dat hele gebied daalde het waterverbruik licht. In 2024 gebruikte een inwoner gemiddeld nog 119,5 liter per dag, in 2025 was dat 119,1 liter. Dat is goed nieuws, maar niet genoeg, zegt Kreeft. De grootste uitdaging voor Flevoland is dat er weinig waterwinlocaties zijn: "We hebben echt nieuwe bronnen nodig."

Nieuwe woningen hebben aansluiting nodig
Dat er weinig waterbronnen zijn, betekent dat bijvoorbeeld nieuwe woningen mogelijk geen wateraansluiting kunnen krijgen. Ook maakt het de provincie kwetsbaarder voor storingen, bijvoorbeeld bij een piek in watergebruik op warme zomerdagen.

"Dan blijft de vraag erg hoog en kunnen we niet altijd voldoende drinkwater maken. Op plekken waar weinig reserves zijn, verlagen we dan de waterdruk."

Dat geldt in Flevoland voor Noordoostpolder en Urk. "In Noordelijk Flevoland zit alleen brak water en dat is niet geschikt. Daarom kunnen we daar geen water winnen. Vroeger hoorde dat gebied bij Overijssel, dus vanuit de historie komt daar het water vandaan, en dat is nog steeds zo."

Onder de grond in Zuidelijk en Oostelijk Flevoland zit een grote voorraad zoet water, waar het drinkwater in dat gebied vandaan komt. De grond boven dat gebied wordt al intensief gebruikt, waardoor het lastig is om daar een nieuwe waterbron te maken. Dat maakt Noordoostpolder en Urk afhankelijk van Overijssel voor water en laat dat nou net het meest uitdagende gebied zijn voor Vitens.

"Daardoor moesten we nieuwe zakelijke aansluitingen afwijzen. Dat heeft impact op alle voedselverwerkende bedrijven in Noordelijk Flevoland," zegt Kreeft. Zo kunnen bijvoorbeeld visverwerkende bedrijven op Urk geen nieuwe aansluiting meer krijgen.

Lees meer: Geen oplossing voor watertekort bedrijven: 'Kan nog tien jaar gaan duren'

Tot 2030 moeten er zo'n 40.000 woningen bijkomen. In Zuidelijk Flevoland is de druk iets minder groot dan in de Noordoostpolder en op Urk.

Er moeten dus nieuwe bronnen komen, maar waar? Volgens Kreeft hebben veel plekken in Flevoland al een bestemming en komt er veel kijken bij het ontwikkelen van een nieuwe waterbron.

Een van de opties is oppervlaktewater uit het Ketelmeer. "Dat soort projecten duren lang. Oppervlaktewater kost meer energie en ruimte om te zuiveren en er komt een grotere afvalstroom bij kijken. Dus dat is niet van de ene op de andere dag geregeld."

"In die situatie zou dat geen passend gebruik zijn, want koeling kan ook met andere bronnen. Een datacenter in Flevoland zou wel een drinkwateraansluiting kunnen krijgen, maar dat is dan puur voor de kopjes koffie voor medewerkers."

Uiteindelijk moet de drinkwatervoorziening in Flevoland toekomstbestendiger worden door grondwater en oppervlaktewater te combineren. "Zo kun je op verschillende momenten verschillende bronnen inzetten en schakelen", zegt Kreeft. Volgens het bedrijf is nieuwe bronnen aanleggen alleen niet realistisch en is samenwerking met overheden noodzakelijk.

En er is ook een meevaller: de infrastructuur in de provincie is relatief modern. "Als je kijkt naar andere provincies, is dat vaak een probleem. Daar is de infrastructuur niet altijd optimaal. In Flevoland is alles goed met elkaar verbonden, waardoor we het water beter kunnen verdelen," zegt Kreeft.