omroep flevoland

Een overheidsmethode om jongeren uit de criminaliteit te houden, Preventie met Gezag, zet geen zoden aan de dijk. Dat concludeert BNNVARA-onderzoeksprogramma Zembla. Almere en Lelystad zijn twee van de tientallen gemeenten in het land waar de aanpak tegen jeugdcriminaliteit loopt. Eerder werd duidelijk dat acties te verschillend en vooral niet wetenschappelijk bewezen zijn en dat is twee jaar later nog niet veranderd, aldus Zembla dat spreekt over 'weggegooid geld'.

Emeritus-hoogleraren Jan Hendriks en Geert Jan Stams deden in 2024 onderzoek naar de effecten van het actieprogramma in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Dit ministerie zette Preventie met Gezag (kortweg: PmG) op voor kinderen en jongeren tussen de 8 en 27 jaar.

De professoren stelden vast dat de initiatieven ongetwijfeld goed bedoeld zijn, maar voor het overgrote deel niet zijn onderzocht. Daarom zijn ze niet bewezen effectief, is de conclusie. Ook werd geconcludeerd dat er veel te veel acties werden uitgerold. Het advies was om dit terug te brengen naar een stuk of tien.

Het ministerie nam dit advies over. Maar twee jaar later blijkt dat er weinig van terechtgekomen is, stelt Zembla. Dit werd vastgesteld met experts, nadat alle deelnemende gemeenten - 47 in totaal - werden bevraagd over hun acties. Ondertussen stroomt er jaarlijks 100 miljoen euro naar PmG, benadrukt Zembla.

'Situatie Lelystad en Almere is onduidelijk'
De gemeenten investeren onder meer voorlichting, sportieve activiteiten, games, jongerenwerk en coaching om jonge mensen op het juiste pad te houden of terug te brengen. Alleen zijn er ruim 250 van dit soort acties en die verschillen van elkaar, zegt Zembla. Of dit ook betrekking heeft op Almere en Lelystad is niet duidelijk. Deze gemeenten reageerden niet op het onderzoek van Zembla.

Volgens de redactie reageerde Almere ondanks herhaalde verzoeken niet. Een woordvoerder van de gemeente Almere laat aan Omroep Flevoland weten dat er wel degelijk contact is geweest. De gemeente heeft de redactie gewezen op de voorgangsrapportages PmG die online staan.

Lelystad gaf aan andere prioriteiten te hebben, aldus het programma. "Opvallend" wordt gezegd omdat de meeste andere gemeenten - 42 - wél met een reactie kwamen. Emeritus-hoogleraar Hendriks zegt dat in 2024 op gemeenteniveau is gekeken en dat deze onderzoeken ook naar de gemeenten zijn gestuurd.

Hij wil nu man en paard niet noemen, om mensen niet voor het hoofd te stoten. Wel doet Hendriks alsnog de oproep aan minister Van Weel van Justitie en Veiligheid om de adviezen uit 2024 op te volgen. Zo liggen er volgens hem meerdere bestaande acties op de plank, zoals bij het Jeugdinstituut die wél bewezen zijn.

Flevolandse steden zijn er sinds 2023 bij
Almere en Lelystad sloten in 2023 aan bij PmG. Lelystad kreeg vier miljoen euro en wilde dit onder meer besteden aan een nieuwe jeugdagent.

Ook kon met het geld worden gekeken waarom jongeren zich aangetrokken voelen tot criminaliteit en hoe ze weerbaar kunnen worden gemaakt, zoals met vrijetijdsbesteding en een ander toekomstperspectief.

Almere kreeg vijf miljoen euro. De helft hiervan zou worden ingezet op het voorkomen dat jongeren op het verkeerde pad belanden. Ook moest het budget worden ingezet om jongeren die al bij criminaliteit betrokken zijn een positief alternatief te bieden.

Het andere deel moest onder meer worden besteed aan andere vormen van jeugdreclassering. De politie, het OM, jongerenwerkers en scholen zouden met het geld aan de slag gaan.

Oud-minister: 'Aanpak Almere rammelt'
Onlangs concludeerde oud-minister Lodewijk Asscher dat het niet goed gaat met een grote groep jongeren in Almere. Zo zijn Almeerse jongeren vaker verdachte in strafzaken dan jeugd elders in Nederland. Ook hebben preventieve projecten volgens Asscher weinig tot geen effect. Dit komt omdat ze van korte duur zijn, stelt hij vast.

Minister Van Weel laat als reactie op de Zembla-uitzending, die donderdagavond vanaf 21.15 uur op NPO te zien is, weten dat alles wat effect kan hebben kan worden ingezet. "Maar we moeten wel heel goed kijken wat er werkt", aldus de bewindspersoon.