omroep flevoland

Onderzoeker Silvia Hellingman slaat alarm. De populatie van de eikenprocessierups is dit jaar in de provincie ruim drie keer zo groot als vorig jaar. Op bepaalde locaties verwacht ze zelfs nog een grotere toename. De insecten komen door het warme voorjaar vroeg uit de grond en kunnen voor flinke overlast zorgen.

Langs Bedrijvenpark Stichtsekant in Almere wapperen waarschuwingslinten. De gemeente heeft hier een gebied met eikenbomen afgezet. Ook is er een bord geplaatst dat waarschuwt voor de overlast die de rupsen kunnen geven. De donsachtige haartjes van de rups, feitelijk pijltjes met weerhaakjes, veroorzaken bij contact ademhalingsklachten en jeuk.

Dat de rups na een paar rustige jaren nu massaal opduikt, is volgens Hellingman verklaarbaar. "Er zijn er heel veel. En dat was te verwachten, want de rupsen hebben eindelijk goede jaren in de ontwikkeling gehad. En nu komen ze uit de grond om hun cyclus te voltooien."

Dat betekent dat de dieren de juiste omstandigheden afwachten. "We hebben locaties geïnventariseerd waar zij in de grond zijn verdwenen in 2021. Pas vorig jaar en dit jaar zijn ze uit de grond gekomen."

Verschil in bestrijding
De aanpak van de overlast blijkt ingewikkeld. Preventief spuiten mist soms doel als de rupsen pas later uit de grond kruipen. Daarnaast constateert Hellingman grote verschillen in de bestrijding tussen overheden. Bij een boom op Stichtsekant telt de onderzoeker gemiddeld drie nesten, terwijl bomen driehonderd meter verderop, langs de de Waterlandseweg al snel meer dan tien nesten hebben. Uit zulke bomen vliegen later duizenden vlinders uit.

Hellingman is kritisch op de aanpak van de provincie. "Ik wil de provincie Flevoland niet afkraken, maar bij de provincie Flevoland is de Waterlandseweg bijvoorbeeld behangen met rupsen. Die weg is een grote leverancier van vlinders die de gemeentes bezoeken. Dus het is voor de gemeente op een gegeven moment dweilen met de kraan open."

Geen exoot
Almere kiest voor een bredere aanpak met feromoonvallen en de inzet van natuurlijke vijanden, waaronder de bronswesp. Toch is het volgens Hellingsman een illusie dat de rups ooit helemaal uit de polder verdwijnt. "Nee, daar komen we niet vanaf, maar je kunt ze beheersbaar houden", stelt de onderzoeker. Volgens Hellingman is de rups allang geen exoot meer. De eerste eikenprocessierupsen zouden al rond 1870 in Nederland zijn waargenomen.

Volgens Hellingman zullen de nesten de komende weken in rap tempo groeien. Ook de overlast van de rupsen zal daardoor toenemen. Bezoekers van gebieden met eikenbomen wordt geadviseerd alert te zijn. Een praktische tip bij eventueel contact met brandharen is het gebruik van ducttape om ze van de huid te trekken.