omroep flevoland

Wat een rustige zondag moest worden, draaide voor watersporters bij Urk opeens uit in een reddingsactie. Door een explosie op een zeiljacht zo'n kwartier varen van de kust af, sloegen twee personen over boord. Daarna vloog het schip in brand.

"Ik zat er zo'n 500 meter vanaf en zag een enorme rookpluim. Toen ging bij mij de automatische piloot aan", vertelt een van de omstanders die in actie kwam.

De explosie gebeurde aan het begin van de middag. Meerdere hulpdiensten, waaronder de brandweer, politie, ambulancedienst en reddingmaatschappij (KNRM), rukten uit.

Ook een traumahelikopter en een Search and Rescue-helikopter werden opgeroepen, omdat aanvankelijk onduidelijk was of de opvarenden zich nog in het water bevonden.

Omstanders als eerste ter plaatse
De slachtoffers raakten zwaargewond, maar zijn inmiddels buiten levensgevaar, meldt de KNRM. Mede dankzij de omstanders die als eerste te hulp schoten. "Wij vaarden voor de kust van Urk en hoorden ineens een zware dreun. Ik dacht eerst zelf dat het op mijn schip was. Toen keken we naar het IJsselmeer en zagen we het brandende schip", vertelt de watersporter. "Toen kwamen er nog twee boten en toen hebben we met z'n drieën de boel opgestart."

De man en de koppels die hem hielpen op de andere scheepjes willen liever niet in de spotlight staan, maar willen wel anoniem vertellen wat er is gebeurd. "We voelen ons geen helden en deden wat hopelijk iedere watersporter zou doen als er een in nood zit", zegt de man.

Vrouw springt te water
De omstander heeft op instinct eerst de Kustwacht opgeroepen via de marifoon. "Een van de slachtoffers lag in het water en die hield zich vast aan de brandende boot. Toen is een aanwezige vrouw in het water gesprongen met een reddingsvest om hem te redden." Daarna is volgens de omstander een reddingsvest aan het slachtoffer gegeven en is hij vervolgens op zijn boot gehesen.

Ondertussen haalde de andere boot het andere slachtoffer uit het water. Daar kan de omstander weinig over vertellen, omdat hij vooral bezig was met dit slachtoffer. Een KNRM-opstapper werd aan boord van dit vaartuig gezet om direct medische hulp te verlenen, zegt de KNRM.

Gevaar
"De vrouw die in het water sprong verdient wat mij betreft een lintje. Zij is echt met gevaar voor eigen leven naar een brandende boot gezwommen om iemand te redden. Die boot gaf zelfs nog een paar knallen", vertelt de man. "Die mevrouw heeft zonder dat ze het zich realiseerde haar eigen leven in gevaar gebracht. Die verdient echt een enorme schouderklop."

Beide slachtoffers zijn uiteindelijk door KNRM-reddingboten met spoed naar Urk gebracht. Op een van de boten werd door de kustwachthelikopter een medisch hulpverlener afgezet om onderweg aanvullende medische zorg te verlenen. Aan de kant stonden ambulances klaar om de zorg over te nemen, waarna de slachtoffers naar het ziekenhuis zijn gebracht.

Flink geschrokken
Maandag hebben de omstanders met elkaar koffie gedronken om na te praten. "Het is voor hen wel even schrikken geweest. Ik heb zelf een medische achtergrond dus ik ben wel wat gewend." Volgens de man zijn ze allemaal nog even gebeld door de KNRM. "Er is aan ons gedacht", zegt hij daarover. Inmiddels gaat het met alle omstanders, ondanks de schrik, weer prima, aldus de man.

De KNRM is de helpers dankbaar. "Omstanders zijn onmisbaar voor ons. Als je zoiets ziet gebeuren en je kan handelen, dan is dat altijd goed. Vooral als er mensen overboord zijn, dan tellen alle seconden", zegt Jan van Veen van de KNRM Urk.

Hij heeft de omstanders na het incident gebeld. "We beginnen dan altijd met bedankt te zeggen. Op het water ben je afhankelijk van hulp op afstand. Als er op het land iets gebeurt is de ambulance er zo, maar op het water gaat daar best wat tijd overheen. Omstanders die helpen zijn dus cruciaal."

Volgens Van Veen was iedereen ontdaan door de situatie, maar dankbaar dat ze konden helpen. "Vanuit onze ervaring weten we dat je altijd even van je af moet praten als je zoiets heftigs meemaakt. Het is niet niks om te zien als mensen serieuze verwondingen hebben, zeker als je dat nog nooit hebt meegemaakt." Van Veen vertelt dat ook binnen het reddingteam is nagepraat over het ongeluk. "Het is voor ons ook geen alledaagse kost."

Geen misdrijf
De politie gaat niet uit van opzet of een misdrijf. "Dat impliceert dat de politie zoals het er nu naar uitziet geen nader onderzoek instelt", zegt een woordvoerder van de politie. Ook de brandweer gaat geen verder onderzoek doen laat woordvoerder Geertjan Veenstra weten.

Het zeiljacht is ondanks inzet van Rijkswaterstaat en een plaatselijke berger uiteindelijk gezonken. Het schip is maandag weer opgetakeld en naar de kant gesleept. De slachtoffers zijn buiten levensgevaar, laat Van Veen weten. "Naar omstandigheden maken ze het relatief goed. Ze hebben wel diverse botbreuken door de klap van de explosie en brandwonden."

Dat is voor de bemanning van de drie schepen die te hulp schoten het belangrijkst. "We wensen de opvarenden voorspoedig herstel van hun verwondingen", sluit de omstander af.