omroep flevoland

Ruim 3 miljoen euro investeert de gemeente Almere in hogere brugleuningen en nieuwe vangrails langs de dreven. Volgens de gemeente is dat nodig om de verkeersveiligheid te verbeteren.

Opmerkelijk is dat de gemeente zelf geen ongevalscijfers heeft die de noodzaak van de ingreep onderbouwen. Ook zijn de aanpassingen niet wettelijk verplicht en ontbreekt een kosten-batenanalyse. Toch wordt het project uitgevoerd om het risico op ernstige verkeersongelukken te verkleinen.

"De meeste bruggen in Almere stammen uit de jaren 80. Naar aanleiding van een aantal (bijna-)ongelukken hebben we gekeken naar de veiligheid van de bruggen, specifiek het aanrijdingsrisico en de hoogte van de leuningen. In het verleden was onder andere het gebruik van dreven door bromfietsers nog niet aan de orde. Vanwege het toelaten van brommers op de dreven medio 2010 is deze situatie gewijzigd", zo laat een woordvoerder van de gemeente weten in een schriftelijke reactie op vragen van Omroep Flevoland.

Nieuw Bouwbesluit
Ook het vernieuwde Bouwbesluit uit 2016 speelde een rol. Brugleuningen moeten sindsdien minimaal 1 meter hoog zijn voor voetgangers en 1,3 meter bij (mede)gebruik door (brom)fietsers.

Samen met onderzoeksbureau Antea bracht de gemeente alle bruggen in kaart, met per locatie het risico en een voorstel om de veiligheid – vooral voor bromfietsers op de dreven – te vergroten.

Op de vraag om hoeveel (bijna-)ongelukken het dan gaat, geeft de gemeente zelf toe dat zij geen cijfers bijhoudt over verkeersongelukken op of bij de bruggen. "Mogelijk dat de politie dat wel weet", schrijft de woordvoerder.

Niet wettelijk verplicht
Een verkenning van openbare bronnen, waaronder nieuwsarchieven, levert slechts een beperkt aantal concrete ongevallen op.

Zo zijn in regionale berichtgeving enkele incidenten te vinden waarbij voertuigen van een dreef of vergelijkbare wegconstructie zijn geraakt en op een lager niveau tot stilstand kwamen.

Het Antea-rapport uit 2018, waarop de gemeente zich mede baseert, noemt daarnaast een incident op de Spectrumdreef als voorbeeld. Er is dus 3 miljoen euro uitgetrokken om het risico op ongelukken te verkleinen, terwijl concrete incidenten schaars zijn. Nog opvallender: de aanpassingen zijn niet wettelijk verplicht.

Het Antea-rapport zelf stelt daarnaast glashelder: kunstwerken die vóór 2003 (of in de bijbehorende bouwperiode) zijn gebouwd, dienen alleen te voldoen aan het Bouwbesluit van die tijd. Er bestaat geen verplichting om bestaande brugleuningen aan te passen aan de huidige normen. Die gelden alleen voor nieuwe aanleg of vervanging.

Beleidsmatige keuzes
De upgrades zijn dus puur een beleidsmatige en risicobeheersingskeuze van de gemeente. Ze zijn gemaakt op basis van CROW-adviezen. Dat is een kennisinstituut dat overheden en bedrijven helpt bij het veilig, duurzaam en slim inrichten van wegen, stoepen en openbare terreinen.

De gemeente bevestigt dit: "CROW-normen zijn inderdaad niet wettelijk verplicht, maar ze zijn wel de basis voor het handelen van de gemeente Almere en praktisch alle andere gemeenten in Nederland. We gaan niet afwachten tot er een ernstig ongeval plaatsvindt, maar kiezen voor een financiële investering om de kans op (fatale) verkeersongelukken te verkleinen."

Vanwege het toegenomen verkeer en frequent te hoge rijsnelheden op de dreven is volgens de gemeente deze investering in de verkeersveiligheid gedaan.

Doorschieten
Bijzonder is daarnaast dat er ook brugleuningen (of verlengingen) zijn aangelegd op plekken waar al een beveiliging aanwezig is tegen doorschieten naar een lager gedeelte. Dat is bijvoorbeeld het geval op de Veluwedreef. Een aarden wal en de geluidsschermen voorkomen daar het doorschieten naar het lager gelegen talud.

Op die plek is volgens de gemeente geen valbescherming in de vorm van leuningverhoging nodig. Wel is daar een houten fuikconstructie (geleidewerk) geplaatst. "Die is aangebracht ter voorkoming dat voertuigen van het talud af kunnen rijden, voor het kunstwerk, of ter voorkoming dat een voertuig frontaal tegen het leuningwerk kan rijden."

Bij de kruising Veluwedreef-Cinemadreef lag al een rooster dat doorschieten naar het talud voorkwam (zie bovenstaande foto). De gemeente heeft desondanks de leuning verlengd, in lijn met de gekozen aanpak per locatie. "Voor de eenheid en de veiligheid, zodat je niet frontaal tegen het bestaande leuningwerk kunt rijden, is hier de houten fuikconstructie geplaatst", aldus de gemeente.

Al langer bekend probleem
Het probleem was overigens al in 2013 bekend via een interne inventarisatie. Toch duurde het tot 2020 voordat er na "bezuinigingen en politieke budgettaire keuzes" budget vrijkwam. De uitvoering volgde uiteindelijk in 2026. Drie miljoen euro voor tientallen bruggen die decennialang zonder grote incidenten functioneerden.

Een kosten-batenanalyse is daarbij niet gemaakt. "De afweging is gebaseerd op de CROW-richtlijnen, het toegenomen verkeer, hoge rijsnelheden en het principe om niet te wachten op een ernstig ongeval", aldus de woordvoerder.