omroep flevoland

De brandweer op Urk viert dit jaar een bijzonder jubileum: het korps bestaat 150 jaar. In 1876 werd de brandweer op Urk officieel opgericht. Zaterdag 29 augustus wordt dat gevierd met een dag vol feest.

"Vroeger ging dat met de oude brandspuit, met pompen, alles moest met de hand. Dat duurde best lang", zegt Riekelt Snoek. Hij is een Urker brandweerman én amateurhistoricus.

Hij heeft de geschiedenis van de lokale brandweer uitgebreid beschreven. Snoek laat in de hypermoderne kazerne aan de Industrierondweg oude zwartwitbeelden zien van begin vorige eeuw. Daarop zien we hoe de Urker brandweervrijwilligers van toen kwamen aanrennen met een bluskar.

"We lezen in de archieven terug dat soms eerst een paard voor de brandspuit geknoopt moest worden, voordat we ergens naartoe konden. Daar ging wat tijd overheen", zegt Snoek. "Vergeleken met het materieel van nu is de brandweer een flinke stap vooruit gegaan. Als je dat vergelijkt met het materieel wat hier achter me staat, dan zijn we toch wel een stukje vooruit", zo legt hij uit.

Op schouders van reuzen
"Als we het hebben over het bestrijden van branden, wie de echte helden zijn? Nou, dan zijn dat die mensen met de middelen van toen," zegt Snoek. Nellie Ras is het daar helemaal mee eens. "Als je naar de oude beelden kijkt, ziet het er misschien wat lachwekkend uit", zegt de Urker brandweervrouw.

"Maar wat de brandweer toen deed met de persoonlijke beschermingsmiddelen van die tijd, heb ik het gevoel dat we op de schouders van reuzen staan."

Vrienden van Urk

Nellie Ras was in 1987 de eerste vrouw bij het Urker korps. Ze kijkt met trots terug op haar tijd bij de brandweer: "Het is heel bijzonder om bij zo'n organisatie te zijn die al zo lang bestaat."

Haar rol als eerste vrouw relativeert ze: "Als ik het nu terugkijk, denk ik: dat zal ongetwijfeld iets bijzonders zijn geweest. Maar ik heb het zelf nooit zo ervaren. We waren met een groep van zeven en daar zaten markante mensen tussen. Dus ik viel voor mijn gevoel niet zo op. Ik vond het alleen geweldig dat ik daaraan mee mocht doen. Het is het mooiste wat er is, wat mij betreft."

Eén doel
"Wat er bij de brandweer niet veranderd is in al die jaren, dat is het kameraadschap en de saamhorigheid waar je met z'n allen voor één doel mee bezig bent", zegt Ras. "En daar zet je je gewoon volledig voor in."

De brandweer was en is een belangrijk onderdeel van Urk, en dat is volgens Ras goed te merken. "Ik denk dat er geen enkele Urker is die niemand bij de brandweer kent. We zijn zo geworteld in de samenleving."

Dat merkt het korps ook aan de belangstelling van vrijwilligers. "Als je het vergelijkt met andere posten bij de brandweer in Flevoland, of landelijk, dan is er bij ons altijd aanwas van nieuwe vrijwilligers. We zitten er nooit echt verlegen om."

Zwartste bladzijde
Bij brand is de mentaliteit onder Urkers al 150 jaar hetzelfde, vertelt Snoek. "Iedereen wil het graag zien. Het liefst parkeren ze bij de voordeur. Een rood-wit lint telt voor een Urker niet."

Maar na afloop zijn de Urkers juist hulpvaardig, benadrukt hij. "Als je soms leest, binnen de kortste keren zijn mensen weer voorzien van een complete inboedel tot woonruimte. Dat is echt bizar. Dat gebeurt op dezelfde dag."

Het brandweerkorps van Urk kent ook een zwarte bladzijde in de afgelopen decennia. "Collega Lubbert Romkes verdronk 22 maart 2007 bij een duikoefening", zegt Ras.

"Het is misgegaan en dat heeft zo'n impact op het korps gehad, ik kan niet beschrijven hoe erg dat geweest is. Het is heel ingrijpend geweest. In de hal hebben we een gedenkteken staan met een brandweerhelm en zijn foto."

Van 1939 naar 1876
Lange tijd ging het korps ervan uit dat het pas in 1939 was opgericht, tot bij een verhuizing van de oude kazerne archiefstukken boven water kwamen. "In eerste instantie dachten wij dat het Urker brandweerkorps vanaf 1939 bestaat."

"Met de verhuizing van de oude kazerne naar dit pand zijn we in archieven gedoken en daaruit bleek dat het niet 1939 was, maar dat het toch echt 1876 is. Daar zijn we natuurlijk trots op", aldus Riekelt Snoek.

"Als je in 2019 een 80-jarig jubileum viert en in 2026 een 150-jarig jubileum, wie maakt er zo'n sprong?", besluit hij lachend.