omroep flevoland

De Batavia maakt op zaterdag 19 september haar laatste vaartocht. De reconstructie van het gelijknamige VOC-schip vertrekt dan vanuit Lelystad naar Amsterdam. Daar wordt het schip in een dok geplaatst en keert vervolgens op 1 oktober terug naar Lelystad. Daar wordt ze op 2 oktober op haar nieuwe plek op land geplaatst.

Dat heeft Museum Batavialand vandaag bekendgemaakt. Het is voor het eerst dat concrete data voor de laatste reis zijn genoemd.

Al jaren waren er plannen om de Batavia uit het water te halen. Het in 1985 gebouwde en in april 1995 gedoopte schip vertoont op verschillende plaatsen houtrot en kan niet langer in het water blijven. De afgelopen jaren zijn de plannen uitgewerkt om de reconstructie van scheepsbouwer Willem Vos in het vernieuwde Museum Batavialand tentoon te stellen.

In juli zijn de kanonnen al uit het schip getakeld. Tot en met 30 augustus is het schip nog te bezoeken. Daarna beginnen de voorbereidingen voor het transport.

Stoel
De Batavia wordt op 19 september uitgezwaaid in Lelystad. Sleepboten trekken het schip via het Markermeer naar Amsterdam. Bij Damen Shiprepair wordt de Batavia in een droogdok in een speciale draagconstructie van 40 meter lang en een gewicht van 87 ton geplaatst. Dit is de constructie of 'stoel' waarop zij voortaan rust.

Het ponton met de draagconstructie gaat via het Markermeer daarna terug naar Lelystad. Op 2 oktober wordt de "stoel" stapvoets vanaf de kade naar de nieuwe plek op het terrein van het museum gereden. Dat gebeurt van de plek waar de veerboot naar de Marker Wadden ligt.

De planning is onder voorbehoud van het weer en waterpeil in het Markermeer.

Publiek
Het is nog niet bekend wanneer de 'Batavia op het droge' weer toegankelijk zal zijn voor publiek. Dat hangt onder meer af van het onderhoud, dat na terugkomst in Lelystad wordt uitgevoerd.

Bovendien begint volgend jaar de grootscheepse verbouwing en vernieuwing van Museum Batavialand. Die moet in 2028 zijn afgerond.

De provincie heeft in maart 2025 ingestemd met de vernieuwing van het museum en hiervoor 7,7 miljoen euro beschikbaar gesteld. Het Rijk betaalt 7,1 miljoen euro en draagt jaarlijks bij, omdat het museum de status heeft van Nationaal Scheepsarcheologisch Depot. De gemeente Lelystad stelt 3,6 miljoen beschikbaar via grondverkoop.

Op reis
De Batavia is de afgelopen decennia twee keer op reis geweest. In 1995 deed zij mee aan Sail Amsterdam. Op 25 september 1999 vertrok het schip naar Sydney om daar de Olympische Spelen van begin 2000 op te luisteren.

Die reis liep bijna op een debacle uit, toen er onvoldoende geld was om de terugreis te betalen. De gemeente Lelystad en provincie moesten toen bijspringen.