omroep flevoland

Archeologen doen een week lang onderzoek naar restanten van de Burcht van Kuinre in de Noordoostpolder. De burcht kwam in 1942 tevoorschijn na de drooglegging van de polder.

Een jaar later deed archeoloog Pieter Jan Modderman uitgebreid archeologisch onderzoek en werden onder meer funderingen, waterputten, aardewerk en sporen van grachten en wallen gevonden.

Nu, ruim tachtig jaar later, ligt het gebied in het huidige Kuinderbos bij Luttelgeest opnieuw open. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed voert het onderzoek uit, samen met de provincie Flevoland, de gemeente Noordoostpolder en Staatsbosbeheer.

'Spannend'
Twee putten van circa acht bij acht meter zijn gegraven op de plek waar Modderman destijds werkte. "Ik sta zelf nu ongeveer twee meter onder het huidige maaiveld op de burcht van Kuinre", zegt Jan van Doesburg van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

De sfeer onder de groep archeologen is merkbaar opgewonden. "Wat spannend is voor ons, is dat we weer blootleggen en zien wat Modderman in 1943 ontdekte", zegt Van Doesburg.

In de bodem, die grotendeels uit veen bestaat, zijn de funderingspalen van de bakstenen kasteelmuur bewaard gebleven. Het veen houdt water vast, wat gunstig blijkt voor het behoud van hout. "Die palen zijn zo'n 750 jaar oud en die kunnen we vastpakken en zijn nog steeds massief", zegt Van Doesburg.

Los van de opgraving loopt er onderzoek naar de vraag of het kasteel ooit een voorburcht had, een voorterrein met schuren, stallen en woningen van personeel.

Archeologen bestudeerden historische luchtfoto's en hoogtekaarten met LiDAR-technologie, waarmee kleine hoogteverschillen in het landschap zichtbaar worden, ook onder begroeiing. De analyse laat verschillen zien die kunnen wijzen op een voorburcht aan de zuidwestzijde van het terrein.

Van Doesburg met een kogel

Waar Modderman in de jaren veertig nog zonder moderne hulpmiddelen moest werken, gebruiken de archeologen nu onder meer een metaaldetector. Die levert naast musketkogels en visloodjes ook vondsten op die direct met het kasteel te maken hebben.

Houtmonsters worden genomen voor dendrochronologisch onderzoek, waarmee de exacte ouderdom van het hout kan worden vastgesteld. "Dat was er in 1943 nog niet", zegt Van Doesburg.

Heren van Kuinre
De burcht was ooit het domein van de heren van Kuinre, die tussen circa 1150 en 1400 een tamelijk onafhankelijke koers voeren. Wars van de regels van de bisschop van Utrecht, sloegen ze illegaal eigen munten, hieven tol op passerende schepen en schuwden piraterij niet.

Die praktijken riepen uiteindelijk verzet op bij de Hanzesteden. "De bisschop van Utrecht greep in, mede doordat de Hanzesteden zoals Kampen klaagden dat handelsschepen werden aangehouden en onrechtmatig belasting werd geheven. Na 1400 was het gedaan met de macht van de heren van Kuinre", vertelt Van Doesburg vanuit de onderzoeksput.

Op Urk werd rond de veertiende eeuw zelfs een blokhuis gebouwd om het strategisch gelegen eiland te beschermen tegen aanvallen door de 'roofridders' van Kuinre. Lees daarover dit verhaal: Elitesoldaten, kruisbogen en zeerovers; Urk anno 1425 komt door nieuwe vondsten tot leven

Toeristische attractie
Het onderzoek loopt vooruit op een herinrichting van het terrein, mogelijk gemaakt door een subsidie die de provincie in maart aan het project toekende. De inrichting uit 1989 is inmiddels verwijderd; de heuvel wordt zo'n anderhalve meter verlaagd en met schanskorven worden gebouwen en de ringmuur weer zichtbaar gemaakt, aangevuld met een nieuwe brug en toegangstoren.

"We willen het verhaal van de burcht gebruiken om er een toeristische attractie van te maken", zegt boswachter Harco Bergman van Staatsbosbeheer. De roemruchte historie wordt dan verteld in een audiotour, een podcast en een ridderpad voor kinderen.

Zelf kijken
Maar deze week is het nog het werkterrein van de archeologen. Belangstellenden kunnen op donderdag 3 september tussen 10.00 en 12.00 uur een kijkje komen nemen op de opgraving. Medewerkers van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed geven uitleg over het onderzoek.