omroep flevoland

Past er aan de rand van het Oude Dorp op Urk een wooncomplex van meer dan veertien meter hoog, waar nu nog een gebouw van zes meter hoog staat? Over die vraag heeft de Urker politiek zich gebogen.

Voorafgaand aan de politieke discussie vertelde een verontruste Urkse, namens tientallen buren, over de grote zorgen die er leven over leefbaarheid, parkeerdrukte en met name het 'gebrekkige contact' met de initiatiefnemer.

"Onze zorgen over de omvang en over de participatie zijn niet van tafel. Volledige openheid is nodig", vertelde Anna Bakker. De buurt kreeg de politiek aan haar zijde, want de gemeenteraad durft vanwege missende informatie nu nog geen oordeel te geven over het plan. De raad wil pas beslissen als er meer informatie wordt gedeeld door de initiatiefnemer.

Waar gaat het om?
Het draait allemaal om de locatie van voormalig zalencentrum Irene. Dat werd sinds jaar en dag gebruikt voor optredens, verjaardagen en bruiloften en stond bekend als 'de huiskamer van Urk'. Irene begon in 1950 als een verenigingsgebouw. Later werd het omgebouwd tot een commercieel zalencentrum, waar eigenaar Louwe Kramer veertig jaar werkte.

Hij verkocht het pand en de kavel aan de broers Van Veen, van het bekende visverwerkende bedrijf Dayseaday. In 2016 was al bekend dat zij er mogelijk appartementen wilden bouwen. De afgelopen twee jaar is er gewerkt aan de uitwerking van die plannen.

Hoe groot wordt het gebouw?
Het huidige Irene is iets meer dan zes meter hoog. Het nieuwe gebouw zou bijna 14,5 meter hoog moeten worden. In eerste instantie wilde de initiatiefnemer zeventien appartementen bouwen, maar dat aantal is al verlaagd naar veertien. Ook wordt het gebouw iets verder van de dichtstbijzijnde buren af gebouwd.

Blauwe lijn is contour Irene

1OP1 Architectuur

Toch zal het gebouw dus 2,5 keer hoger worden dan het pand dat er nu staat. Dat gaat tientallen buurtbewoners een stap te ver. Ze vinden extra woningen niet per se erg, maar hekelen de 'massaliteit' van het plan dat er nu ligt. Ook vrezen ze extra overlast op parkeergebied. Ze vinden bijna alle politieke partijen aan hun zijde.

Met de context van het Oude Dorp, waarvan het dorpsgezicht beschermd is, wordt het nieuwe plan meerdere keren 'fors' genoemd. De politieke partij Rechtvaardig en Betrokken Urk (RBU) noemt het zelfs een fundamentele wijziging van het Oude Dorp. In de stukken van de initiatiefnemer tonen de visualisaties ook al dat het pand uit zal steken ten opzichte van de andere gebouwen aan de rand van de dorpskern.

Alleen Balk Shipyard en de Petrakerk langs de dorpsrand zijn hoger dan het nieuwe 'Irene' (op onderste rij te zien):

1OP1 Architectuur

Waarom zijn buren tegen?
Volgens buurtbewoners was de participatie in 2025 onvolledig: slechts een beperkt aantal buren zou zijn uitgenodigd en de communicatie was gebrekkig. Alternatieve woonvormen anders dan een appartementengebouw zouden niet zijn onderzocht. De onderbouwing voor de noodzaak voor een gebouw van 14,5 meter is onvoldoende, zeggen de buren.

Dat geldt ook voor het soort woningen dat er moet komen, zeggen ze. Met name in het (middel)hoge segment. Hoewel in het lokale nieuwsblad vorig jaar nog werd gesproken over starters die ook in het complex moesten komen, lijkt de voorlopige prijsklasse voor de appartementen niet voor starters weggelegd. Het goedkoopste appartement begint zo rond de vier ton.

Wordt het drukker?
De parkeerdrukte in de buurt neemt fors toe, schetsen buurtbewoners. Slechts een klein deel van de parkeerplaatsen die bij het nieuwe Irene komt, is ook bestemd voor gebruik door de buurt.

De Urker politiek vond de onderbouwing van de parkeernorm en parkeerdruk ook onvoldoende. Tegenover het Irene is namelijk ook recent een huisartsenpraktijk en kinderopvang gekomen, die ook al meer drukte met zich mee hebben gebracht.

'Absurde insinuatie'
Ook zijn er vragen gesteld over het achterliggende proces. RBU wilde weten of de initiatiefnemers al eerder een uitzonderingspositie hebben gekregen wat betreft de bouwhoogte. "Gezien de wetenschap dat er relaties zijn tussen initiatiefnemer, ambtenaren en de politiek mogen wij er toch op vertrouwen dat hier zorgvuldig gehandeld is?" Gerrit van Urk van RBU wil vooral transparantie over het hele proces.

Hij doelt daarmee op initiatiefnemer Jelle van Veen, die bestuurslid is van SGP Urk en bij voorgaande verkiezingen ook op de SGP-kandidatenlijst voor de gemeenteraad heeft gestaan.

Meindert de Boer van de SGP reageerde even later vinnig op de vraag van Van Urk: "Ik hoorde een absurde insinuatie dat er betrokkenheid zou zijn tussen politiek, ambtenarij en de initiatiefnemer." De Boer zegt elke Urker te vertegenwoordigen, zowel initiatiefnemer Van Veen als bezorgde buurtbewoners.

Het oude Irene

College vindt plan 'aanvaardbaar'
Wethouder Tunis Hoekstra (SGP) zei dat het college het plan in de huidige staat ruimtelijk aanvaardbaar vindt. Volgens hem voldoet het aan de geldende parkeernorm. Hij wilde niet ingaan op vragen over het participatieproces. "Ik onthoud me van een oordeel over de participatie", zei hij.

Wel zei Hoekstra de zorgen van de buurt te respecteren. "We weten dat er zorgen zijn over de massa van het gebouw. Tegelijkertijd moet je ook naar het totaalplaatje kijken." De initiatiefnemer en het college van B en W moeten nu extra informatie verzamelen voordat het Irene weer op de politieke agenda komt. Het is onbekend wanneer dat op zijn vroegst kan zijn.