Drie jaar na 7 oktober 2023 vertellen Israëlische overlevenden uit kibboets Kfar Aza op Urk hun verhaal
Zo'n vierhonderd mensen hebben woensdagavond op Urk 7 oktober 2023 herdacht: de dag waarop tijdens een aanval van Hamas in Israël meer dan 1.100 Israëlische burgers en militairen werden vermoord. De avond was georganiseerd door de gezamenlijke werkgroep Kerk & Israël van de PKN-gemeenten op Urk.
De herdenkingsavond bleef weg van de politiek en van de oorlog die na 7 oktober volgde in Gaza. Alleen persoonlijke verhalen stonden centraal. In zalencentrum De Koningshof luisterden de bezoekers van de herdenkings- en benefietavond ademloos naar drie Israëli's die op 7 oktober 2023 in Kfar Aza woonden.
Kfar Aza is een kibboets (traditionele landbouwnederzetting, red.) op enkele kilometers van de grens met Gaza. Tijdens de Hamas-aanval werden 46 inwoners van Kfar Aza gedood. Veel huizen in de kibboets werden op 7 oktober '23 in brand gestoken en verwoest. Tijdens de herdenkingsavond werd ook geld ingezameld voor het herstellen van de schade die nog altijd te zien is in de kibboets.
Verwoesting in de kibboets
'Bruggen bouwen'
De werkgroep van de PKN-gemeenten (Protestantse Kerk in Nederland) wil vanuit het christelijke geloof een brug bouwen naar Joden in Israël. De gemeenschapszin in de kibboets werd woensdagavond vergeleken met de saamhorigheid die ook op Urk nog altijd wordt ervaren.
De gasten uit Israël waren tijdens een wandeling door het dorp eerder op de dag onder de indruk geraakt van de vele Israëlische vlaggen die op Urk in het straatbeeld te zien waren. De band tussen veel Urkers en Israël is al van oudsher hecht te noemen. De banden gaan terug tot de negentiende eeuw.
Kfar Aza bloeide
"De kibboets Kfar Aza ligt vlakbij Gaza en bloeide voor 7 oktober 2023, mensen leefden er gelukkig. Het sociale leven was er hecht. Tweehonderd mensen stonden zelfs op de wachtlijst om er ook te mogen wonen. Maar dit mooie plaatje werd verwoest", vertelde een inwoonster van Kfar Aza aan de honderden aanwezigen in De Koningshof.
Een oudere bewoonster van Kfar Aza vertelde daarna hoe ze op 7 oktober hoorde dat aanvallers van Hamas de kibboets waren binnengedrongen. "Mijn zoon belde en zei: 'Doe je huis op slot en sluit je ramen.' Normaal sliepen we 's nachts met onze deuren open, zo veilig voelden we ons." Ze verstopte zich in de veilige ruimte die elk huis in de kibboets had.
'Houd de deurklink vast'
Van andere inwoners van Kfar Aza kreeg ze berichten op haar telefoon dat ze de hendel van haar safe room van binnenuit moest vasthouden. Anders zouden de aanvallers naar binnen kunnen komen.
De veilige ruimtes waren namelijk niet ontworpen om van binnenuit op slot te kunnen. Dat was omdat reddingmedewerkers mensen van buitenaf moeten kunnen bereiken, als een huis door een raket wordt getroffen. Dat de kibboets rechtstreeks zou worden aangevallen, daar was nooit rekening mee gehouden.
Brandstichting
In huizen waar de safe room niet kon worden geopend, probeerden aanvallers naar binnen te schieten. Als dat niet lukte, werden woningen in brand gestoken. Veel inwoners van Kfar Aza verloren daardoor hun huis.
"Ik dacht dat het vasthouden van de deurklink geen zin zou hebben en verstopte me twintig uur lang onder een bureautje, zonder drinken en zonder dat ik naar de wc kon gaan", vertelde de oudere vrouw. Haar huis werd uiteindelijk niet binnengevallen.
Later hoorde ze dat haar zoon gewond was geraakt in de kibboets. Nadat ze zelf was bevrijd door het Israëlische leger, kon ze hem drie dagen lang niet vinden in de ziekenhuizen in de buurt. Uiteindelijk werd hij dood teruggevonden in Kfar Aza, door zijn eigen vrouw.
De vrouw die haar kind verloor op 7 oktober, is niet meer teruggekeerd naar de kibboets, vertelde ze de toehoorders op Urk. "Ik ben goede vrienden verloren en ook oud-leerlingen van me, sommigen zijn die dag ontvoerd. Ik kan niet teruggaan, ook al heb ik er 31 jaar gewoond. Ik ben te veel kwijtgeraakt."
Zwarte humor
Een jonge man die de aanval overleefde vertelde hoe hij ongedeerd bleef. Zijn vader kon op 7 oktober voorkomen dat aanvallers de safe room binnenkwamen door de deur hermetisch dicht te houden. Het gezin vertrok uit Kfar Aza en kwam in verschillende opvanglocaties terecht.
Galgenhumor hielp de jongeman en zijn vrienden om met de situatie om te gaan, vertelde hij. "Als er in de eetzaal bijvoorbeeld geen aardappelen meer waren dan zeiden we tegen elkaar: 'Dit is echt het meest verschrikkelijke dat ons de laatste tijd is overkomen.' Maar daarna braken die muurtjes die we hadden opgebouwd wel en dat was niet mooi om mee te maken." Uiteindelijk werd het dus steeds moeilijker om met de situatie om te gaan.
'Verhalen blijven belangrijk'
Een Nederlandse vrouw van de stichting Ruth's Choice legde uit waarom de verhalen van overlevenden nog altijd belangrijk zijn om te horen: "Ik heb een bezoek aan de verwoeste kibboets gebracht. Ik zag de gaten in de muren, de matrassen die er nog lagen waar dode mensen op gelegen hebben. Elk huis dat in puin ligt heeft een verhaal. Door erover te praten verwerken deze mensen hun trauma."
Heb jij een tip of verbetering? Stuur de redactie van Omroep Flevoland een bericht op 0320 28 5050 of stuur een mail: rtv@omroepflevoland.nl!
Met een nieuwe functie van Google bepaal je voortaan zelf welke bronnen je als eerste ziet wanneer je zoekt. Zo mis je nooit meer het laatste nieuws van ons. Voeg Omroep Flevoland toe aan Google!
recent nieuws
-
Vinyl nog springlevend in LelystadHonderden bezoekers op jacht naar de plaat der platen in Lelystad
LELYSTAD • Zo 22 november • Zondag 22 novemberLiefhebbers van muziek en vinyl konden zondag op zoek naar bijzondere lp's, een vergeten klassieker of een mooie muzikale ontdekking. Op deze 'Dag van de Muzikanten' werd er bij poppodium Corneel een...
-
Gefeliciteerd met 40 jaar Flevoland! Welk voorwerp mag er van jou in onze tijdcapsule?
FLEVOLAND • Zo 22 november • Zondag 22 novemberIn het jaar dat de provincie Flevoland veertig jaar bestaat, besteden ook wij op een speciale manier aandacht aan het jubileumjaar. Tijdens de laatste veertig dagen van 2026 vult Omroep Flevoland samen...
-
'Dit is de kroon op mijn werk', muziek van componist Jelle is ergens in GTA 6 te horen, maar waar precies?
EMMELOORD • Zo 22 november • Zondag 22 novemberDe muziek van componist Jelle Dittmar uit Emmeloord is onderdeel van de wereldberoemde game Grand Theft Auto VI. In het langverwachte spel, dat afgelopen week verscheen, kunnen spelers ergens het muziekstuk...