omroep flevoland

Bijna anderhalf uur aan filmmateriaal heeft kantoormedewerker Dirk de Boer opgenomen op Urk. In de jaren 40 werkte De Boer als kantoormedewerker op Urk en was hij betrokken bij de bouw van gemaal Vissering. In zijn vrije tijd pakte hij graag zijn 8mm filmcamera en filmde hij het Urk uit de jaren 40. Het zijn unieke beelden van het dagelijks leven, de bouw van gemaal Vissering en het einde van de Tweede Wereldoorlog. Maar naast deze opnames van Urk heeft Dirk de Boer ook op andere plekken gefilmd. Deze beelden van buiten Urk hebben de documentaires niet gehaald, maar zijn nu alsnog te bekijken.

Bekijk hier de complete documentaire over Urk waarin neven Otto en Toon stap voor stap het voormalige eiland Urk verkennen met Urker Johannes Kramer als hun gids. Of lees hier het verhaal over het rondje over het voormalige eiland.

Start van het avontuur
Het avontuur begint in Enkhuizen. Daar stapt Dirk de Boer op de boot naar het voormalige visserseiland Urk. De haven van Enkhuizen is op de oude filmbeelden goed zichtbaar. De Zuidelijke toegangspoort 'de Drommedaris' is meerdere keren herkenbaar in beeld gebracht. De filmer stapt op 23 december 1940 aan boord van De Insula. Het is een van de boten die de route Enkhuizen - Urk - Kampen vaart. Op de boot is ook een Duitse soldaat te zien.

Met de boot naar Kampen
Dirk de Boer gaat samen met een groep collega's terug naar het vaste land. De boot vertrekt uit Urk en heeft Kampen als bestemming. De kleine stoomboot wiegt over de golven. De zon komt op. In het ochtendgloren komt de kleine stoomboot aan in de haven van Kampen. Kampen is niet de eindbestemming van de groep vrienden. De reis gaat verder per trein. Maar voordat de trein vertrekt wordt nog een wandeling gemaakt door het oude Hanze stadje. Daar filmt Dirk de Boer de vernielde ijzeren IJsselbrug. De brug was in de meidagen van 1940 door het Nederlandse leger verwoest om de opmars van het Duitse leger te vertragen.

Na de wandeling neemt de vriendengroep de trein. Het is niet bekend waar de trein naartoe gaat. Op de oude beelden van Dirk de Boer is een conducteur te zien die de kaartjes controleert. Verder filmt De Boer het landschap uit de trein dat voorbij raast. Het is winter en de akkers staan blank. "Door hooge waterstand zijn de landerijen ondergeloopen", staat te lezen op een van de tekstkaarten in de oude film.

Wederom zit Dirk de Boer op een boot. Dit keer met een groep voetballers. De sporters hebben een uitwedstrijd en pakken de boot naar het vaste land. Waar de wedstrijd gespeeld wordt, is niet helemaal duidelijk. De kade is zichtbaar, maar de omgeving is minder herkenbaar. De stoomboot lijkt aan te meren in een dorp of stad aan een rivier en niet rechtstreeks aan het IJsselmeer.

Het voetbalveld is omringd door knotwilgen. De spelers lopen warm terwijl mannen in pakken de laatste tactische aanwijzingen geven. De wedstrijd wordt gespeeld. De mannen in het wit winnen. Zij krijgen een bos bloemen. De overwinning wordt uiteraard gevierd. Het team gaat naar een café. Op de muur van het etablissement hangt een bordje met 'tapvergunning'.

Omroep Flevoland heeft eind 2020 zes filmblikken met daarin bijna anderhalf uur aan 8mm-film in handen gekregen. Het materiaal, van de hand van Noord-Hollander Dirk de Boer, bevat bewegend beeld uit de jaren 1940 tot 1945 en biedt een unieke blik op Urk en omgeving in die periode. De filmrollen zijn begin 2021 gedigitaliseerd en deels gerestaureerd. De reportagereeks over het dagelijks leven op Urk is de derde die voortkomt uit het filmmateriaal van De Boer. Vorig jaar zonden we al de documentaires 'De Camera van Dirk de Boer - Oorlog en Vrede op Urk' en 'De Camera van Dirk de Boer - Bouw van een Gemaal' uit.