omroep flevoland

Het is een raar gezicht. Het waait flink, maar windmolens staan soms toch stil. Eigenaren zetten de molens soms met opzet uit. "In sommige gevallen moeten eigenaren van windmolens betalen om stroom aan het net toe te voegen. Dat willen ze natuurlijk niet. En dan worden de turbines uitgezet", vertelt energie-expert Hans van Cleef.

Windmolens die niet draaien, kosten veel geld. Ze leveren dan tenslotte niets op. De turbines staan stil als er geen wind is, er onderhoud wordt gepleegd aan de molens of het netwerk, of wanneer er sprake is van een negatieve elektriciteitsprijs. En dat laatste komt steeds vaker voor.

We verbruiken op een zondagmiddag bijvoorbeeld veel minder energie dan op een gemiddelde doordeweekse ochtend rond 08.00 uur. Netwerkbeheerder Tennet wil voorkomen dat het netwerk kapot gaat door te veel elektriciteit en geeft een boete aan leveranciers als ze toch stroom toevoegen. Daarom worden de molens uitgezet.

Hans van Cleef

Vanwege onderhoud aan het netwerk stonden molens van windpark Zeewolde geruime tijd stil. Tennet heeft het windpark gecompenseerd voor de gemiste inkomsten. Dan gaat het onder meer om gemiste inkomsten uit de verschillende markten en gederfde subsidie.

Moderne windturbines berekenen zelf wat op basis van de actuele windsnelheid en -richting de verwachte productie is. Het verschil met de werkelijke productie geeft weer hoeveel megawatturen (MWh) er niet zijn geproduceerd, terwijl dat anders wel het geval zou zijn geweest. De gemiste productie per uur wordt vergoed tegen de gemiste inkomsten.

Tennet wil niet zeggen hoeveel geld er op de rekening van het windpark is gestort. Maar in dit geval leert een ruwe berekening dat het om een bedrag van rond de 8 miljoen euro gaat.

Expert van Cleef werkt bij 'Publieke Zaken' in Den Haag en heeft veel invloed op landelijk beleid op het gebied van energie. "De onbalans op het netwerk zal voorlopig nog wel blijven en ik zie het ook toenemen. We wekken steeds meer energie duurzaam op, maar moeten die dus ook gebruiken. Ik verwacht dat als we de opgewekte energie gaan opslaan in bijvoorbeeld grote batterijen, de onbalans ook weer minder zal worden. Maar het duurt nog wel even voordat we dat op orde hebben."

Negatieve prijs: verbruiker is spekkoper
Het aantal uur dat de prijs negatief is, was over heel 2023 445 uur. Het jaar is nog niet voorbij, maar nu zijn er zeker 550 uren met een negatieve prijs geweest. Daardoor bleef bijvoorbeeld in augustus zo'n 15 procent van de duurzame stroomproductie onbenut. Bijkomend voordeel voor de gebruiker van elektra is trouwens dat die geld toe krijgt als die energie verbruikt. "Want die helpen dus juist de onbalans weer op te lossen", besluit Van Cleef.