omroep flevoland

"Ieder keer als er een straaljager de lucht in gaat of terugkomt, dan is dat zeer maar dan ook zeer duidelijk hoorbaar." Dat zegt Gerard Veldman uit Cornjum, hij woont op 1,5 kilometer afstand van vliegbasis Leeuwarden. "Het is veel lawaai wat de F-35 produceert en de hele omgeving merkt dat ook."

Vorige week maakte Defensie bekend dat Lelystad Airport de meest geschikte luchthaven lijkt om F-35-straaljagers te stationeren. Het aantal woningen dat geluidsoverlast ondervindt van de straaljagers is op deze locatie het kleinst van alle plekken in het land die Defensie onderzoekt.

Lelystad is in beeld voor 1150 of 2300 sorties (vluchten.) Het zullen 2300 sorties worden wanneer alleen Flevoland wordt aangewezen als nieuwe locatie voor de F-35. In Leeuwarden vinden jaarlijks 2700 sorties plaats. Maar hoeveel hinder ondervinden omwonenden daadwerkelijk van de straaljagers? Dorpsbewoners rondom vliegbasis Leeuwarden weten het.

Geert Verf woont in Marsum, op ongeveer een kilometer ten westen van de vliegbasis. Hij is duidelijk: "Dat is heel dichtbij. De piloot zegt dan ook weleens gekscherend: 'Ik kan zien wat voor soep de mensen thuis eten'. Als je zo dicht op de vliegbasis woont, dan heb je heel veel hinder", vertelt Verf.

"Als de straaljagers power moeten geven om de lucht in te gaan, dan merk je het echt. Dat voel je in je buik en dan staan de vazen hier te trillen in de vensterbank", vult Gerard Veldman aan.

En dat is een grote tegenvaller. "We waren heel lang in de veronderstelling dat de nieuwe toestellen milieuvriendelijker zouden zijn en dus ook minder lawaai zouden maken. Maar het bleek al snel dat deze straaljager beduidend lawaaieriger is dan zijn voorganger."

De Friese dorpelingen merken dat door hun huizen goed te isoleren ze beter bestand zijn tegen de geluidsoverlast van de gevechtsvliegtuigen. Afhankelijk van waar je woont zal dat in meer of mindere mate nodig zijn. De huizen die het dichtst bij de luchtmachtbasis staan, krijgen de dikste ramen en ook daken en muren worden geïsoleerd. "Maar als je buiten zit, is er natuurlijk niets tegen de hinder te doen" zegt Veldman.

En dat lukt aardig, zegt Verf: "We hebben goed overleg. Zonder hun kom je er niet. In het begin hebben we veel actie gevoerd, stonden we met de hakken in het zand. Nu hebben we veel meer een dialoog, omdat ook Defensie veel transparanter is geworden."

"Vroeger vertelden ze ons eigenlijk wat wij moesten vinden en wat er ging gebeuren, nu stellen ze zich veel kwetsbaarder op. Defensie geeft ons alle informatie die we willen hebben en zo zijn we dus ook een veel betere gesprekspartner", legt Verf uit. "Op die manier hebben we al best wat dingen kunnen verbeteren om de overlast voor onszelf iets te verminderen."

Onderzoek naar geluidsoverlast
Veldman en Verf deden onderzoek naar de verschillende luchthavens die in beeld zijn voor de stationering van gevechtsvliegtuigen. Daaruit kwam naar voren dat rond Lelystad Airport veruit de minste mensen wonen die hinder gaan hebben van de vliegtuigen. Diezelfde conclusie had Defensie ook getrokken.