omroep flevoland

Het bedrijf Eerste Lelystadse Schroothandel (ELS) in Lelystad laat zelf een vervolgonderzoek doen naar de bodemvervuiling met PFAS en PFOS op haar locatie aan de Staalstraat.

ELS is door de Omgevingsdienst Flevoland en Gooi- en Vechtstreek (OFGV) begin maart per brief opgedragen om aanvullend onderzoek te laten doen, maar wil dat ook zelf. Metingen in de bodem en in het grondwater moeten meer duidelijkheid opleveren over de omvang en bron van de vervuiling.

Brandblussers
ELS zit sinds 1988 aan de Staalstraat. Het bedrijf verwerkt schoot en oud ijzer, maar sinds 2007 ook poederblussers en sinds 2017 blussers met schuim. Hoewel sinds 2011 verboden, zit nog in veel brandblussers PFOS. Dat is familie van PFAS, een verzamelnaam van stoffen. PFAS is bekend van de anti-aanbaklaag in pannen, maar zit ook in kleding en talloze producten. De stof breekt niet af en vormt daarmee een gevaar voor het milieu.

Rond het bedrijf loopt al langer een juridisch conflict met de buren over het vrijkomen van PFAS in de lucht. Maar de stof zit dus ook in de grond en in het grondwater rond bedrijventerrein Oostervaart.

In opdracht van de OFGV is in september een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd. Daaruit is gebleken dat op zeker zes plekken op het terrein van ELS de normen voor PFAS worden overschreden. Tot 2,5 meter in de grond komen meerdere verbindingen van de stof voor in bodem en water.

Veelvuldig overleg
Over het rapport van BK Ingenieurs is sinds december veelvuldig overleg gevoerd tussen de OFGV, provincie, gemeente Lelystad en het waterschap Zuiderzeeland, samen met ELS.

Volgens directeur Arjan van 't Wel lijkt het hem onmogelijk dat de PFAS bij de verwerking van brandblussers in de grond is gekomen. "Nadat wij hier in 1988 zijn begonnen, hebben wij in 1990 een dikke betonvloer op ons terrein aangelegd. Daar kan geen PFAS doorheen dringen. Water wordt opgevangen in een aparte tank. De blussers verwerken wij pas sinds 2007. Het kan haast niet dat wij de bron zijn", aldus Van 't Wel tegen Omroep Flevoland.

Hij stelt dat de hoogste concentraties zijn aangetroffen op een plek op zijn kavel waar helemaal geen brandblussers worden verwerkt. "Op die locatie heeft vroeger een bedrijfspand van bouwbedrijf Aberson gestaan. Zij hebben voor bekisting met PFAS-houdend materiaal gewerkt, al was er toen nog niets bekend over PFAS en werd er ook niet op gemeten. Kan dit de bron zijn?"

Van 't Wel noemt ook een brand in een bedrijfsverzamelgebouw op Oostervaart begin deze eeuw, vlakbij waar nu ELS zit. "Daar lagen bij een bedrijf allemaal schoonmakenspullen opgeslagen. Zat daar PFAS in en kan dat bij het blussen van de brand in de grond terecht zijn gekomen?"

Het staat volgens de directeur dus niet vast dat de bodemvervuiling direct verband houdt met de verwerking van brandblussers bij ELS. Maar dat is wel wat de OFGV hem in een brief van 5 maart voorhoudt. Al stelt de teamleider van de Omgevingsdienst ook: "Na bestudering van het bodemrapport van BK Ingenieurs kom ik ook tot de conclusie dat de grond- en grondwaterverontreiniging met PFAS nog onvoldoende in beeld is gebracht."

Second opinion
Omdat de OFGV het bedrijf ELS beschouwt als de veroorzaker van de vervuiling, moet die op eigen kosten een vervolgonderzoek laten doen. Dat wilde Arjan van 't Wel zelf ook om een second opinion te hebben.

Het onderzoek door Flevo Milieu Advies begint komende week met de eerste grondboringen. De OFGV kijkt mee of het onderzoek volgens de geldende protocollen wordt uitgevoerd en dat er op de juiste locaties en dieptes wordt gemeten. Dat moet voorkomen dat de uitkomsten bij voorbaat in twijfel worden getrokken.

Het bodem- en grondwateronderzoek moet in september gereed zijn. Pas daarna moet worden besloten of en hoe de vervuilde grond wordt gesaneerd en wie hiervoor de rekening krijgt. "Als blijkt dat ELS verantwoordelijk is, dan zal ik die betalen", aldus Van 't Wel.

Over het geschil tussen ELS en het buurbedrijf Heynen dient in juni in Lelystad nog een rechtszaak. Ook moet de bezwaarcommissie van de provincie binnenkort uitspraak doen in een zaak die Heynen tegen de OFGV had aangespannen.