omroep flevoland

Netbeheerder Liander vraagt de gemeente Lelystad om twee jaar van tevoren zo gedetailleerd mogelijk aan te geven hoeveel huizen er in een nieuwe wijk op het stroomnet moeten worden aangesloten.

Volgens de wethouders Dennis Grimbergen (woningbouw) en Sjaak Kruis (energie) heeft Liander deze wens drie weken terug voor het eerst op tafel gelegd. Maar volgens een woordvoerder van Liander vraagt het bedrijf gemeenten al een paar jaar om zo vroeg mogelijk een planning te overleggen.

De wens van Liander komt volgens wethouder Kruis voort uit de krappe bemensing, zodat zo vroeg mogelijk gepland moet worden hoeveel mensen er nodig zijn om nieuwe huizen aan te sluiten. "Liander vraagt ons nu om twee jaar van tevoren helderheid te verschaffen over welke projecten precies moeten worden aangesloten. Het liefst hebben ze dat op straatniveau. Dan gaat het niet zozeer om het aanleggen, maar om het aansluiten. Zij willen zekerheid, want Liander ziet te vaak dat projecten toch niet doorgaan."

In de praktijk betekent dit dat Lelystad nu al in detail moet aangeven hoeveel huizen er komen in de buurtschappen van het nieuwe stadsdeel Zuiderhage. De bouw moet daar in 2026 beginnen. "Daar gaan we ons uiterste best voor doen, maar we kunnen geen ijzer met handen breken," aldus Kruis.

Mocht het niet lukken en mocht Liander dus niet kunnen aansluiten, dan worden huizen mogelijk tijdelijk op een grote batterij aangesloten, zeiden Kruis en Grimbergen.

Tempo
De situatie met Liander kwam dinsdagavond aan de orde tijdens een uitgebreide commissievergadering over woningbouw. Verschillende fracties in de gemeenteraad zijn bezorgd over het tempo waarin er in Lelystad wordt gebouwd.

In het raadsprogramma is drie jaar geleden de ambitie uitgesproken van 1.400 huizen per jaar, maar het waren er in 2023 532, vorig jaar 452 en dit jaar waarschijnlijk slechts 401. Volgend jaar zouden er 1.517 woningen moeten worden opgeleverd, oplopend tot ruim 2.800 in 2028. De gemeente gaat nu uit van duizend huizen per jaar in de komende drie jaar.

Vooral de VVD plaatst vraagtekens bij de prognoses. Volgens fractievoorzitter Marco Boogaard staan er te veel projecten in de lijst, waarvan nog maar voor 20 procent zeker is dat ze op tijd af zijn. "We hebben zorgen over de middellange en lange termijn. Neem het project De Trommel in het stadshart: dat staat op 'volledig gerealiseerd' in 2027, maar we weten dat dit niet gaat lukken," aldus Boogaard. Documenten voor aanbesteding van dit project spreken zelfs over realisatie tot 2030. De Zorgcampus rondom het nieuwe ziekenhuis of woningen naast het MBO-college zijn ook veel te optimistisch ingepland, aldus de liberalen.

De VVD komt daarom met een eigen voorstel, dat het college van burgemeester en wethouders aanspoort om met voorstellen te komen hoe het bouwtempo kan worden versneld. Ook moet de raad elk kwartaal betere prognoses krijgen voorgelegd. Vooral de benodigde tijd om de grond te verwerven, bouwrijp te maken, bestemmingsplannen te wijzigen, een omgevingsplan af te ronden, de energievoorziening te garanderen tot aan de bouw moet sneller.

Andere werkwijze
Het VVD-voorstel is volgens enkele fracties overbodig, want de gemeente is al druk bezig met een andere werkwijze om bouwprojecten aanzienlijk te versnellen. Dat betekent strakker aansturen en realistischer plannen. "Als je doorvraagt, weet je dat veel niet realistisch is. Het vereist dat mensen vaker 'nee' moeten durven zeggen," aldus wethouder Grimbergen.

"De procedure voor een bouwproject duurde voorheen acht tot soms wel veertien jaar, daar hebben we door een andere aanpak nu vijf tot zes jaar uitgehaald," zegt Grimbergen. Onderdeel van die aanpak is een nauwe samenwerking met private partijen, zoals ontwikkelaars.

De resultaten zijn al merkbaar bij projecten als Campus Midden, dat komt nabij scholengemeenschap Porteum, in Zuiderhage en in het stadshart. Al erkent Grimbergen dat het door het hogere tempo op de betreffende afdelingen in het stadhuis "piept en kraakt".

Behalve de VVD wensen ook andere partijen een hoger bouwtempo. Maar dat mag voor onder meer GroenLinks en de InwonersPartij niet ten koste gaan van de kwaliteit van de huizen. Aantallen zijn belangrijk, maar kwaliteit staat bij het college voorop, benadrukte Grimbergen.

De ChristenUnie is ondanks de zorgen optimistisch dat er flink gebouwd zal worden. "In 2026 zullen we hier struikelen over de bouwkranen," aldus raadslid Jarno Volmer.