omroep flevoland

Ter herdenking van de crash van een Canadees geallieerd vliegtuig in 1942 werd afgelopen zaterdag bij de nieuwe Zeeheldenwijk op Urk het Lancastermonument onthuld. Het was niet het enige vliegtuig dat tijdens de Tweede Wereldoorlog rond Urk en in de nieuw aangelegde Noordoostpolder neerkwam.

Urker historicus Marjanne Romkes-Foppen legt uit: "Vanuit de lucht werd Urk, met haar ligging tussen de dijken op de lijn van de navigatierichting, door geallieerde vliegeniers als herkenningspunt op de vliegroute naar Duitsland gebruikt."

Duitsers onderschepten vliegtuigen bij Urk
"Duitsers hadden dat ook door. Rond het IJsselmeer maakten de Duitsers een netwerk van radars dat geallieerde vliegtuigen opspoorden. Duitse jagers moesten ze onderscheppen.
Wel meer dan 100 bemanningsleden die bij crashes omgekomen waren, zijn indertijd door mannen van de Urker luchtbeschermingsdienst geborgen. Polder was nog niet volledig drooggevallen, dus ze stonden soms tot hun knie in het water."

Lees meer: Wens om straat te vernoemen naar gecrashte WOII-piloot, monument is in de maak

Begrafenissen op Urk werden door Duitsers verboden
"De omgekomen bemanningsleden werden in het begin van de oorlog op de begraafplaats naast het Kerkje aan de Zee begraven. Omdat de begrafenissen onder grote belangstelling van de bevolking plaatsvonden, werden ze door de Duitsers verboden", zegt Romkes-Foppen.

"Aan het eind van de oorlog werden de vliegers, vanwege brandstofgebrek, weer op Urk begraven. In totaal zijn tijdens de oorlog 25 bemanningsleden op Urk begraven. Na de oorlog zijn ze op verschillende erevelden in Nederland en daarbuiten herbegraven."

Lees meer: Monument voor Lancaster-bemanning onthuld: 'Zij gaven hun leven voor onze vrijheid'

Zij gaven hun leven voor onze vrijheid
"Het precieze aantal vliegtuigcrashes boven het IJsselmeer tijdens de oorlog is niet bekend. Honderden jonge vliegers hebben tijdens de oorlog in de buurt van Urk de dood gevonden, van velen is de naam niet bekend. Ze gaven hun leven voor onze vrijheid."

Romkes-Foppen zegt dat er de laatste jaren op Urk steeds meer aandacht is voor de luchtoorlog. "Steeds meer komt aan het licht. De crashlocaties worden vastgesteld." In de polder kun je de locaties herkennen aan de rood-wit-blauwe palen.

In Studio Flevoland vertelt Romkes-Foppen meer over de luchtoorlog. Donderdag 15 mei vindt in de Flevomeer bibliotheek op Urk een lezing plaats over dit onderwerp, georganiseerd door de stichting Urk in Oorlogstijd.