omroep flevoland

De meeste Flevolanders hebben geen bezwaren tegen de komst van Defensie naar hun provincie, ook als een oefenterrein, munitieopslag, kazerne of landingsplaats voor F-35's in hun buurt komt. Dat blijkt uit een landelijk, representatief onderzoek van het Kieskompas. Het onderzoek werd gedaan in opdracht van de NOS en de dertien regionale omroepen.

De krijgsmacht wil meer oefenruimte, vanwege de huidige veiligheidssituatie in de wereld. Komende maand moet het kabinet beslissen over de voorkeurslocaties voor de uitbreidingsplannen van Defensie.

Het overgrote deel van de Flevolanders vindt het goed dat er meer geld uitgegeven wordt aan Defensie, zo blijkt uit het onderzoek.

Een kleine vier op de tien inwoners is voorstander van het plan van NAVO-topman Mark Rutte, die wil dat NAVO-landen vijf procent van het inkomen (bbp) aan Defensie moeten uitgeven. Daarvan moet 3,5 procent naar de krijgsmacht zelf gaan en 1,5 procent naar cyberveiligheid en infrastructuur.

Waarin investeren?
De meerderheid van de Flevolanders ziet het liefst dat die investering naar onbemande drones, militairen en meer gevechtsvliegtuigen en helikopters gaat. Zij kiezen minder vaak voor locaties om te trainen. Defensie is daar juist naar op zoek, ook in Flevoland.

Lelystad Airport wordt gezien als plek waar F-35-jachtvliegtuigen op kunnen stijgen en landen. In Marknesse wil Defensie mogelijk drones opslaan.

De meeste respondenten geven aan bereid te zijn om enig persoonlijk ongemak te accepteren als dat betekent dat Nederland beter beschermd is.

Ook vrezen ze voor de veiligheid, omdat zo’n uitbreidingslocatie misschien een doelwit kan zijn van de vijand. Ze maken zich minder zorgen over de druk op infrastructuur, huisartsen en basisscholen.

Wat mag er weg?
Als er een uitbreidingslocatie in Flevoland komt, mogen plannen voor windmolens of zonnepanelen daar volgens het overgrote deel van de respondenten het vaakst voor wijken. Die worden gevolgd door bedrijventerreinen en landbouwgrond. Deze inwoners kozen het minst vaak voor woningbouwplannen, bestaande woningen en overige zaken.

De meerderheid van de Flevolanders geeft aan dat zij een uitbreiding van een defensie-locatie in de omgeving makkelijker zou accepteren als er ook extra wordt geïnvesteerd in de regio, en dat gemeenten die worden uitgekozen daar ook op moeten kunnen rekenen.

Opvallend veel Flevolanders voor F-35's
Door de huidige situatie in de wereld, moet de Luchtmacht jaarlijks in Nederland 7.500 vluchten kunnen maken met jachtvliegtuigen. Daar is nu geen ruimte voor en dus zoekt de Luchtmacht naar meer plekken waar dit kan.

Ook buiten de regio meer voorstanders
Ook op andere plekken in Nederland, waar gezocht wordt naar ruimte voor F-35's, heeft een groot deel van de inwoners geen bezwaren tegen de komst of uitbreiding van een militair vliegveld.

In Brabant, waar nu al vliegbasis Volkel ligt en ook gedacht wordt aan een mogelijke uitbreiding, lijken meer inwoners voorstander te zijn, ook als de vliegtuigen bij hun in de buurt komen.

Datzelfde geldt voor Friesland, waar vliegbasis Leeuwarden gevestigd is. Uitzondering op de regel is Drenthe, waar vliegveld Eelde onderzocht wordt als mogelijke nieuwe locatie.

Protesten
Tegen de komst van F-35's naar Lelystad zijn meerdere protesten geweest. In februari trok een groep boeren uit Lelystad door de provincie met een geluidsinstallatie die het geluid van F-35's nabootste, omdat ze zich grote zorgen maken over de overlast van de vliegtuigen. Ook werd een flyer met een link naar een petitie uitgedeeld. Deze is al bijna 1.900 keer ondertekend.

Kazerne
Niet iedereen in Zeewolde ziet de komst van een kazerne zitten. Zo werd in december een geknutselde tank langs de A27 in Zeewolde geplaatst, met teksten als 'stop Defensie' en 'stop megakazerne'. De gemeenteraad koos met tegenzin Oosterwold als eigen voorkeurslocatie.

Munitieopslag
Defensie is ook op zoek naar ruimte om munitie op te kunnen slaan, bijvoorbeeld in Biddinghuizen. De gemeenteraad van Dronten gaf in december aan tegen de komst te zijn, omdat er dan onder meer vruchtbare landbouwgrond verloren zou gaan. Het gaat om een gebied tussen de Karekietweg, Nonnetjesweg en N305 in.

De meerderheid van de Flevolanders lijkt voorstander van zo’n opslag, waarvan ruim de helft het ook niet erg zou vinden als deze in de buurt zou komen. Iets meer dan een derde van de bevraagde inwoners ziet een opslag wel zitten, maar liever niet in de eigen buurt. De rest is tegen.

Als het gaat om oefenterreinen waar ook explosieven gebruikt mogen worden, lijkt Flevoland wat minder enthousiast; slechts vier op de tien ziet het zitten dat er zo’n terrein bij hun in de buurt komt. Ongeveer even veel voorstanders zien een oefengebied liever op een andere plek. Zo'n twee op de tien inwoners geeft aan tegenstander te zijn.

Defensie laat in een reactie weten de uitkomsten van de peiling te ervaren 'als steun in de rug voor de opgave waar we als Nederland samen voor staan'.

Verantwoording
De resultaten zijn afkomstig van het onderzoeksinstituut Kieskompas. De dataverzameling voor dit onderzoek vond plaats vanaf 8 t/m 12 mei 2025 en heeft geleid tot een gewogen steekproef van 10.376 respondenten, waarvan ruim 500 uit Flevoland. De resultaten van dit onderzoek zijn op provincieniveau gewogen naar geslacht, leeftijd, opleiding, migratieachtergrond en stemgedrag bij de afgelopen Tweede Kamerverkiezingen, zodat de uitkomsten op deze kenmerken representatief zijn.