omroep flevoland

Een Oekraïense piloot die met meer dan een half miljoen euro aan cash landt op Flevolandse bodem en geharde criminelen met een plan om tweeduizend kilo cocaïne naar Lelystad Airport te vliegen. Het zijn recente voorbeelden van verregaande criminele activiteiten die blootlegden hoe kwetsbaar het vliegveld in de Flevolandse polder kan zijn.

Deze gevallen zijn de reden waarom plaatselijke en landelijke instanties de handen ineen slaan om meer preventieve controles op het vliegveld te houden. Ook willen ze piloten en andere luchthavenmedewerkers weerbaarder maken tegen mogelijke criminele beïnvloeding. Wat moet je doen als criminelen jouw luchtvaartbedrijf benaderen voor samenwerking of als schimmige figuren een vliegtuigje huren?

Herkennen én melden
En hoe herkent een willekeurige medewerker van Lelystad Airport nu of een vliegtuigje met legale of illegale lading landt? Herkenning is dus een van de hoofddoelen van een nieuwe campagne en training. Het herkennen is overigens stap één, verdachte activiteiten ook melden bij de politie of douane is stap twee. Net als in andere kwetsbare sectoren is het altijd maar de vraag hoe bereid individuen op de werkvloer zijn om andere mensen te verlinken.

Op 19 november 2024 landt een Oekraïner met een klein vliegtuigje op Lelystad Airport nadat hij eerder die dag in Letland is opgestegen. Hij blijkt een zeer waardevolle lading bij zich te hebben: 600.000 euro in contanten in briefjes van 100, 200 en 500 euro. Zijn vliegtuig is in beslag genomen, de man zelf heeft nog niet voor de rechter gestaan. Waarvoor of voor wie hij het geld naar Lelystad vloog, is nog altijd niet bekend.

De gemeente Lelystad, Lelystad Airport, de politie en douane, Koninklijke Marechaussee, het Platform Veilig Ondernemen (PVO) en het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) werken samen bij de nieuwe aanpak. Donderdag is er vanuit de gemeente én de luchthaven niemand beschikbaar voor een nadere toelichting. Daardoor is niet duidelijk hoe deze instanties concreet willen voorkomen dat nieuwe criminelen hun toevlucht zoeken tot Lelystad Airport.

Geen concrete signalen?
Daarnaast is het opmerkelijk te noemen dat de instanties in het aankondigende persbericht niet verwijzen naar de eerder genoemde criminele activiteiten. "Hoewel er geen concrete signalen zijn dat er sprake is van ondermijnende activiteiten op Lelystad Airport, wordt deze stap gezet omdat kleine luchthavens een doelwit kunnen zijn voor georganiseerde criminaliteit", staat in het persbericht. Pas bij navraag erkent een woordvoerder van de gemeente dat er juist al wel ondermijnende activiteiten zijn geweest.

In 2023 probeert een criminele bende een smokkellijn op te zetten via privévliegtuigjes. Die zouden vermoedelijk Zuid-Amerikaanse cocaïne naar Lelystad Airport moeten brengen. Op de achtergrond leest en luistert de politie mee. Er komen twee concrete datums voorbij wanneer er coke naar de polder gaat komen. Maar door omstandigheden kan de tweeduizend kilo uiteindelijk toch niet worden overgevlogen. Niet lang daarna wordt de bende opgerold als een kleinschaligere smokkelactie via Schiphol wel slaagt. Drie mannen krijgen jarenlange celstraffen, ook voor de voorbereidingen voor smokkel naar Lelystad.

De overstap van criminelen van grote luchthavens naar kleinere vliegvelden in de regio is aannemelijk, stellen de samenwerkende instanties. "We denken dat criminelen, wanneer zij geen mogelijkheden vinden op grotere luchthavens, actief op zoek gaan naar kwetsbaarheden op andere locaties. Juist om die reden is deze samenwerking een belangrijke en waardevolle stap om Lelystad Airport weerbaarder te maken." Ook vliegvelden als Teuge hebben in het verleden met spraakmakende drugszaken te maken gehad.

Dat de instanties geen concrete signalen kennen van onderwereldfiguren binnen het legale vliegwereldje op Lelystad Airport , slaat bij nader inzien dus alleen op dit specifieke moment in de tijd.