omroep flevoland

De moord op Ryan al Najjar zou ook een wanhoopsdaad geweest kunnen zijn. Dat zei deskundige dr. Ermers vrijdagmiddag in de rechtbank in Lelystad tijdens de tweede dag van de strafzaak tegen de broers van Ryan en hun vader.

Ermers is arabist en turkoloog, en gespecialiseerd in eergerelateerd geweld. Hij heeft tijdens de zitting toelichting gegeven op zijn onderzoek naar de talloze berichten over Ryan in familiechats.

Dr. Ermers zegt dat alle deelnemers aan de gesprekken ten einde raad zijn. Ryan zou zich te westers hebben gedragen. Hij legt uit dat er sprake is van eerwraak wanneer iemand wordt vermoord omdat een familielid iets heeft gedaan dat de reputatie van de familie schaadde, en anderen daar iets van zeiden.

Bang voor sociale uitsluiting
Op de dag voor haar dood ging ze live op TikTok en deelde ze informatie over haar familie. Haar oudste broer Muhanad was bang dat hierdoor de hele familie in elkaar zou storten.

Ook was de familie bang voor sociale uitsluiting door het gedrag van Ryan. Volgens de deskundige zou er gezegd zijn dat Ryan 'bezeten' was en dat 'haar doden' halal zou zijn.

In de chats worden sommige verwensingen volgens de deskundige herhaald en corrigeren de deelnemers van de chats elkaar niet. Hij veronderstelde dat de verwensingen gemeend waren.

Volgens de expert lijkt het erop dat de verdachten in paniek waren en toen een half plan maakten om van haar af te komen. Maar het zou volgens hem goed kunnen dat de boosheid daarna weer gezakt was.

Eerwraak of eermoord?
Vader Khaled verklaarde donderdag via zijn advocaat dat Ryan in een gesprek nabij de Knardijk gedreigd had de andere kinderen uit huis te laten plaatsen. Hij zei dat hij het niet wilde, maar dat hij toen zijn zelfbeheersing was verloren.

"Het is wel een eerprobleem, maar geen eerwraak", aldus de deskundige. Een eerwraakmoord hoeft volgens hem niet altijd vooraf gepland te zijn. Ook een andere, impulsieve moord werd in het verleden gezien als eerwraak.

Volgens hem lijkt de zaak van Ryan daarop. Mogelijk zou de vader bang zijn geweest dat het dreigement van Ryan ook echt ten uitvoer werd gebracht. Volgens Ermers zou een uithuisplaatsing alleen niet eerverlies zijn, maar eerder gezichtsverlies.

Excuses
Muhanad verklaarde donderdag dat hij Ryan had geadviseerd om haar excuus aan te bieden aan hun vader. Volgens Ermers is dat ook een manier om de eer van de familie te herstellen, maar voorwaarde is dan wel dat het excuus ook echt gemaakt wordt.

De andere broer Mohammed probeerde de familie bij elkaar te houden, verklaarde hij donderdag. "Het is belangrijk om eenheid uit te stralen", zei de deskundige. "Als dat niet lukt, als de familie op die manier uit elkaar valt, is dat niet goed voor de familie."

Maar volgens hem is er dan niet direct sprake van aantasting van de eer. "Het is niet zo dat de buitenwereld stenen door de ruit zou gooien als de familie uit elkaar valt."

Als Ryan weg was, was het volgens Muhanad chaos thuis. "Als Ryan thuis was, weet vader wat zij doet", legde de deskundige dat uit. Als ze niet thuis was, zou hij zich daar zorgen over kunnen maken.

De dijk
Op de dag voorafgaand aan haar dood was Ryan ook niet thuis. Haar broers haalden haar op in Rotterdam en zouden met haar teruggaan naar Friesland. Ondertussen gaf hun vader telkens opdrachten over wat ze met Ryan moesten doen.

Volgens eigen zeggen bedacht het drietal een plan om hun vader te misleiden. Toch wist hun vader hen te vinden op de Knardijk in Lelystad.

Telefoons kunnen zelf bepalen waar ze zijn. Dit kunnen ze doen aan de hand van de GPS, maar als deze niet beschikbaar is, kijken de telefoons naar de dichtstbijzijnde wifi-toegangsmogelijkheden.

Volgens de deskundigen is het afhankelijk van de besturingssystemen en waar de telefoon is of er een GPS-locatie wordt geregistreerd. Ook zou het kunnen zijn dat de telefoons in vliegtuigmodus stonden.

Belangrijk bewijsmiddel
De telefoons worden door het OM als belangrijk bewijsmiddel gezien. Muhanad en Mohammed wezen er donderdag al meerdere keren op dat er verschillen van inzicht zijn in de betekenis van de gestuurde berichten. Ook zei Muhanad dat hij niet de dijk afgelopen was.

Toch heeft zijn telefoon een hoogteverschil geregistreerd. Volgens technologiedeskundige Bostas is het waarschijnlijk dat de telefoon beneden aan de dijk is geweest, maar dat hoeft niet dezelfde plek te zijn geweest als het plaats delict.

Lees ook: OM: nog niet mogelijk om vader omgebrachte Ryan naar Nederland te halen voor berechting