omroep flevoland

"De provincie begon als pioniersprovincie, je wilt vooruit, je wilt opbouwen." Volgens Erik van Beurden, directeur van Landschapsbeheer Flevoland, was er 25 jaar geleden nog weinig aandacht voor erfgoed. Dat is nu heel anders, er is veel meer belangstelling voor het verleden. Landschapsbeheer Flevoland bestaat dit jaar 25 jaar. In het derde en laatste deel van het drieluik naar aanleiding van dit jubileum aandacht voor cultuur-historisch erfgoed.

Een van de projecten op het gebied van historisch erfgoed van Landschapsbeheer heeft te maken met het behoud van zogenoemde dampalen. Die zijn uniek in Nederland en typisch voor de Noordoostpolder en Oostelijk Flevoland. Door de tijd heen zijn ze in verval geraakt.

Onderdeel ontstaansgeschiedenis
De dampalen staan van oudsher bij de ingang van boerenerven. De palen van schokbeton zijn onderdeel van de ontstaansgeschiedenis van de polder. In de Noordoostpolder is de grond verdeeld over vaste kavels. Die bestonden uit 24 hectare en daarnaartoe liep een toegangsweg. Daarbij hoorde de zogenoemde dampalenconstructie.

Die constructie bestaat uit twee kleine schamppalen langs de weg en drie achthoekige erfpalen. Aan één paal zit een boom die je dicht kunt doen om het erf af te sluiten en tussen de twee andere palen hangt een ketting voor het wandelpad het erf op. Op de palen, die van oudsher wit zijn, werd het kavelnummer aangegeven. Later kwam daar ook het huisnummer bij.

Weinig dampalenconstructies compleet
Projectleider Emma Moretto brengt in kaart hoe het met de constructies gesteld is. Het merendeel is niet meer helemaal intact. Er zijn nu gegevens van 443 constructies verzameld. Bijna 80 zijn er helemaal verdwenen. Van de andere zijn er twee of meer elementen aanwezig maar er zijn er maar enkele die nog helemaal intact zijn.

Incomplete en vervallen dampalenconstructie

Informatie uitwisselen
Moretto hoopt dat meer mensen dat gaan doen. Het plan was om een depot aan te leggen van onderdelen die mensen nog hadden liggen waar niets meer mee gebeurt, zodat anderen deze dan kunnen gebruiken om hun set weer compleet te maken. Maar dat bleek niet haalbaar. Landschapsbeheer heeft daar te weinig ruimte voor. Het plan is nu om een platform op te zetten waarbij mensen met elkaar in contact kunnen worden gebracht en informatie kunnen uitwisselen. Op die manier hoopt Moretto dat dit stukje historisch erfgoed voor de toekomst behouden blijft.

Detail dampalenconstructie