omroep flevoland

Kerststol, oliebollen en champagne horen bij de feestdagen, maar die gezellige combinatie van alcohol en vettig eten kan je hart flink op hol laten slaan. Dat zegt cardioloog Menno Baars van de HartKliniek, die rond de feestdagen vaker patiënten ziet met het zogenaamde holiday heart syndroom.

Dat is een hartritmestoornis die ontstaat wanneer mensen in korte tijd veel eten en drinken, met hartkloppingen als gevolg. "Het klinkt heel gezellig, dat is het niet."

Als je het syndroom hebt, gaat je hart opeens snel en onregelmatig kloppen. Alsof je net een rondje hebt gerend, terwijl je in werkelijkheid rustig aan je kerstdiner zit. Van deze hartkloppingen kun je kortademig worden, duizelig raken of zelfs flauwvallen. Sommige mensen krijgen ook pijn op de borst, vooral als de hartslag heel hoog is.

'Bingedrinken'
Volgens Baars werd het 'vakantiehart', het Nederlandse woord voor deze hartritmestoornis, bijna een halve eeuw geleden voor het eerst beschreven. Toen merkten artsen dat veel patiënten in het ziekenhuis belandden na het 'bingen' van alcohol. Dat is in een korte tijd minstens vier tot vijf glazen alcohol drinken.

Dit gebeurde vooral in weekenden en op feestdagen. "Mensen laten dan vaak de teugels wat vieren en laten zich sneller verleiden tot een glaasje," zegt Baars.

Flevoziekenhuis
HartKliniek is een landelijke kliniek voor hartziekten, met vestigingen in Lelystad, Almere en Dronten. Maar ook het Flevoziekenhuis in Almere herkent het fenomeen: "We zien in het Flevoziekenhuis tijdens de feestdagen een toename van het aantal patiënten met klachten uitgelokt door te veel eten en te veel alcoholgebruik. Met name hartritmestoornissen en hartfalen", zegt de woordvoerder.

Hoe kan dat?
Veel alcohol drinken verstoort de calciumverwerking in hartcellen. Daardoor kan de elektrische geleiding in het hart ontregeld raken, oftewel je krijgt een onregelmatige hartslag. Ook kan de balans van stoffen zoals natrium en kalium verstoord worden en dat brengt op zijn beurt de aansturing van het hart vanuit de hersenen in de war.

Alcoholmisbruik heeft daarnaast een direct giftig effect op het hartweefsel en kan blijvende schade aan hartcellen veroorzaken, aldus de cardioloog.

Maar alcohol is niet de enige oorzaak. Ook overmatig eten tijdens de feestdagen, en dan vooral vet eten zoals oliebollen en friet, vergroot het risico op hartaandoeningen en het vakantiehart. "Grote maaltijden prikkelen sterk de zenuw die de maag en het hart aanstuurt," zegt Baars. "Daardoor kunnen hormoonspiegels stijgen en nemen hartslag en bloeddruk toe."

Waarom is dat erg?
Het fenomeen komt in deze tijd van het jaar veel voor, ook bij jonge, gezonde mensen, zegt Baars. Gelukkig verdwijnt het vakantiehart meestal vanzelf zodra je stopt met alcohol drinken. In de meeste gevallen helpt een nachtje slapen, waarna de hartkloppingen de volgende ochtend of middag verdwijnen.

"Herken je deze hartkloppingen, stop dan onmiddellijk met alcohol, doe rustig aan en maak een afspraak bij je huisarts. Bij ernstige klachten zoals kortademigheid of duizeligheid bel 112."

Hoe voorkom je dat je hart op hol slaat?
"Wat leren we hieruit? Geniet van de feestdagen, maar doe het met mate. Dat is de sleutel tot een gezond hart", zegt Baars. De beste manier om het vakantiehart te voorkomen is geen of matig alcohol drinken en absoluut niet bingedrinken, zegt hij.

"Drink tussendoor voldoende water. Ook is het verstandig om vet, suiker en zoutrijke voeding te beperken en overeten te vermijden."