omroep flevoland

Flevolandse gemeenten weten van zeker 10.000 arbeidsmigranten in onze provincie niet waar die wonen en wat de kwaliteit van hun woonlocatie is. Dat blijkt uit een onderzoek in opdracht van vijf gemeenten en het UWV.

Het structurele gebrek aan inzicht vormt volgens het onderzoek de kern van vrijwel alle andere problemen met arbeidsmigranten.

Illegale huisvesting
Door de gebrekkige registratie blijft de kans bestaan dat arbeidsmigranten zonder basisvoorzieningen worden gehuisvest of via illegale - of niet gereguleerde - kamerhuur worden ondergebracht.

Gemeenten hebben ook te weinig zicht op kwetsbare arbeidsmigranten en weten niet waar toezicht nodig is. Veel werknemers zijn nog altijd te afhankelijk van hun werkgever, omdat die naast de baan ook het onderdak en soms zelfs vervoer verzorgt.

De onderzoekster pleit voor een regionale aanpak. Zonder die regionale afstemming dreigt een waterbed-effect, waarbij strenger beleid in de ene gemeente leidt tot meer druk op een andere gemeente.

Registratie blijft moeilijk
Gemeenten proberen sinds enkele jaren de registratie van arbeidsmigranten beter op orde te krijgen. Maar er zijn verschillende reden waarom dit niet voldoende lukt.

Wanneer mensen minder dan vier maanden in Flevoland verblijven, worden ze bijvoorbeeld niet ingeschreven in een gemeente. Daarbij komt nog dat sommige uitzendbureaus de gemeente pas achteraf op de hoogte stellen van komende en vertrekkende medewerkers.

Verder blijkt de kwaliteit van adressenbestanden niet op orde te zijn. Soms staan er volgens het onderzoek op een adres twee arbeidsmigranten ingeschreven, maar wonen er in werkelijkheid tien. Er is geen verplicht register van wie ergens 's nachts verblijft, zoals een hotel dat bijvoorbeeld wel heeft. Ook de taalbarrière speelt een rol.

Zo'n tachtig procent van alle Flevolandse arbeidsmigranten woont in Noordoostpolder, Urk en Almere. Deze concentratie legt volgens het onderzoek in die gemeenten een bovengemiddelde druk op lokale voorzieningen.

Noordoostpolder heeft het meest uitgewerkte huisvestingsbeleid, maar in andere gemeenten wordt wel een inhaalslag gemaakt. In Lelystad en Dronten maakt huisvesting in woonwijken plaats voor onderdak in grootschaligere huisvestingslocaties.

Urk heeft nog geen huisvestingsbeleid, hoewel er in die gemeente zo'n 2000 arbeidsmigranten werken.

Versnippering grootste probleem
De onderzoeker sprak niet alleen met gemeenten en de provincie. Ook onder meer de GGD, het Leger des Heils, de Arbeidsinspectie, vakbonden en huisvesters werden geïnterviewd. Alle partijen noemen 'versnippering' het grootste probleem.

Terwijl werkgevers en uitzendbureaus bovenregionaal werken, hanteert iedere gemeente zijn eigen beleid. Kleinere gemeenten hebben bovendien te weinig capaciteit om structureel toezicht te organiseren.

Zorgorganisaties weten meer over arbeidsmigranten dan gemeenten, maar signalen die zij krijgen worden niet met de gemeenten gedeeld.

Voorgestelde maatregelen
In het onderzoek wordt een aantal noodzakelijke en uitvoerbare oplossingen genoemd voor een betere registratie van arbeidsmigranten. Zo werken de uitzendbureaus Otto, Covebo, Werckpost en Level 1 nu al met groepsinschrijvingen.

Hierover zouden ook met andere uitzendbureaus en woonlocaties afspraken moeten worden gemaakt. Daarnaast zouden in alle gemeenten inschrijfavonden moeten komen.

Verder zou op shortstay-locaties, waar mensen minder dan vier maanden verblijven, een nachtregister moeten komen, zodat altijd duidelijk is hoeveel mensen daar verblijven.

Ook bij een speciaal WorkinNL-informatiepunt dat in Flevoland moet komen, zou het mogelijk moeten zijn om arbeidsmigranten in te schrijven in een gemeente.

Meer geld uit Den Haag
Voor gemeenten heeft een betere registratie trouwens ook nog een financieel voordeel, zo benadrukt het onderzoek. Wanneer er in een gemeente meer mensen staan ingeschreven, kan die gemeente mogelijk een grotere bijdrage uit het gemeentefonds verwachten.

Het bedrag dat gemeenten jaarlijks van het Rijk ontvangen, hangt immers samen met het aantal inwoners van een gemeente.