omroep flevoland

Over iets meer dan een week gaan de stembureaus weer open voor de verkiezingen. Maar wat als je die dag niet kunt stemmen? Bijvoorbeeld omdat je moet werken, op vakantie bent of ziek bent?

Dan kun je iemand anders voor jou laten stemmen. Dat heet stemmen met een volmacht. Klinkt simpel, maar in de praktijk gaat het toch geregeld mis. Daarom leggen we samen met de gemeente Lelystad uit hoe het werkt en waar het vaak fout gaat.

Samen invullen
De meest voorkomende manier is de zogenoemde onderhandse volmacht. Daarbij geef je iemand uit dezelfde gemeente toestemming om namens jou te stemmen.

Dat doe je door samen de achterkant van je stempas in te vullen en allebei te ondertekenen. Degene die voor jou gaat stemmen, de gemachtigde, neemt vervolgens jouw stempas mee naar het stembureau.

Vergeet het identiteitsbewijs niet
Bij het stemmen moet de gemachtigde ook een kopie van jouw identiteitsbewijs laten zien. Die kopie mag maximaal vijf jaar verlopen zijn.

De kopie van het identiteitsbewijs mag gewoon digitaal zijn. Dus op een telefoon of tablet laten zien is ook toegestaan, zolang alles duidelijk zichtbaar is.

Tegelijk stemmen
Nog zo’n regel die vaak voor verwarring zorgt: een volmachtstem moet tegelijk met je eigen stem worden uitgebracht. Met andere woorden: je loopt naar het stemhokje, brengt eerst je eigen stem uit en stemt daarna meteen voor degene die jou heeft gemachtigd.

Soms gaat het daar mis. In eerdere verkiezingen kwamen mensen bijvoorbeeld terug met een volmacht nadat ze zelf al hadden gestemd. Maar dat mag niet. Volgens Drachman is die regel er niet voor niets. "Dat is om misbruik en fraude te voorkomen. Denk bijvoorbeeld aan het ronselen van stempassen voor een bepaalde partij."

Maximaal twee
Wie een volmacht krijgt, mag er bovendien maximaal twee aannemen. Je kunt dus voor jezelf stemmen én voor twee andere mensen. Meer mag niet. Ook dat is bedoeld om misbruik tegen te gaan.

Het initiatief moet bovendien altijd bij de kiezer liggen. Het is verboden om mensen te vragen hun volmacht af te geven of daar iets tegenover te stellen.

Schriftelijke volmacht
Er bestaat ook nog een andere vorm: de schriftelijke volmacht. Die is bedoeld voor mensen die bijvoorbeeld al ruim van tevoren weten dat ze niet kunnen stemmen. In dat geval vraag je via de gemeente een volmacht aan.

Even goed checken
Wie iemand anders voor zich laat stemmen, doet er daarom goed aan om alles even te controleren: de handtekeningen, de stempas en de kopie van het identiteitsbewijs.

Dan voorkom je dat de volmacht bij het stembureau alsnog ongeldig wordt verklaard en dat jouw stem uiteindelijk toch niet meetelt.

Hoe denken de deelnemende partijen over de verschillende thema's in hun gemeente? Bekijk een samenvatting van hun standpunten op www.omroepflevoland.nl/flevolandkiest.